Nie jest idealna, ale jest najpopularniejsza. Co Polacy myślą o demokracji?

W listopadowym badaniu CBOS, przeprowadzonym rok po poprzednim, 72 proc. Polaków zgodziło się, że demokracja przewyższa inne formy rządów. Tylko 17 proc. badanych miało odmienne zdanie. Zadowolenie z funkcjonowania demokracji w Polsce wyraziło 46 proc. respondentów, podczas gdy 44 proc. było niezadowolonych.

CBOS od lat 90. monitoruje stosunek Polaków do demokracji, a obecne wyniki wskazują na utrzymujące się wysokie poparcie dla tego systemu. Mimo spadku o 8 punktów proc. w porównaniu do zeszłego roku, 72 proc. badanych nadal uważa demokrację za najlepszą formę rządów. Spadek ten nie jest jednak oznaką zwątpienia, lecz korektą po rekordowym wyniku z zeszłorocznych wyborów parlamentarnych.

Wzrosła liczba osób, które deklarują obojętność wobec formy rządów – 26 proc. badanych nie ma preferencji między rządami demokratycznymi a niedemokratycznymi, co stanowi wzrost o 4 punkty proc. Z kolei 66 proc. respondentów uważa, że forma rządów ma znaczenie, co jest spadkiem o 4 punkty proc.

Badanie CBOS przeprowadzono w dniach 8-21 listopada 2024 r. na próbie 981 dorosłych Polaków, korzystając z metod CAPI, CATI i CAWI. Wyniki pokazują, że mimo pewnych zmian w postrzeganiu demokracji, Polacy wciąż w dużej mierze popierają ten system rządów.

Interesowało nas nie tylko to, czy są zadowoleni z jej funkcjonowania, ale też jakie jest ich przywiązanie do demokracji jako formy rządów oraz poziom obojętności politycznej i skłonności do zaakceptowania rządów niedemokratycznych - podkreślono w badaniu CBOS.

Czytaj także: Nowy sondaż CBOS. KO, PiS, Konfederacja. Jedni wyraźnie zyskali

Demokracja w Polsce mimo dużego poparcia, nie jest pozbawiona krytyków. Ponad połowa społeczeństwa zgłasza zastrzeżenia dotyczące jej realizacji. Badania CBOS pokazują, że chociaż zasady demokratyczne, jak prawo wyborcze, są powszechnie przyjęte, brakuje w nich praktycznego potwierdzenia w oczach obywateli.

Analizy wskazują na obawy związane z tzw. "demokracją kolesiów", gdzie relacje z władzą wpływają na sukces gospodarczy. Polska, choć często uznawana za solidną demokrację, boryka się z wyzwaniami w zakresie wolności mediów i równości szans.

Pomimo rosnącej liczby zwolenników demokracji, 18 proc. Polaków preferuje rządy oparte na silnym przywództwie. W dużych miastach demokracja cieszy się największym poparciem, jednak mieszkańcy mniejszych miejscowości często odczuwają dystans do korzyści płynących z tego systemu.

Czytaj także: Co dziś uważamy o uchodźcach z Ukrainy? Ten sondaż mówi wszystko

Badania wskazują, że wartości demokratyczne są doceniane, ale ich realizacja nie zawsze przekłada się na wzrost jakości życia obywateli. Polityka prowadzona przez kolejne rządy oraz media w Polsce, według wielu raportów, nie sprzyjały pełnemu zakorzenieniu demokratycznych zasad w społeczeństwie.