Co z ciałem zamachowca? Kraków ma problem. Świat zna takie przypadki

Jakub Artych
.Co zrobić z ciałem zamachowca? Kraków ma problem. Świat zna takie przypadki
Źródło zdjęć: © Getty Images • Zdjęcie wygenerowane przy pomocy AI

Sprawa pochówku sprawcy listopadowego zamachu w Krakowie wywołała dyskusję. Rodzina 24-letniego zamachowca nie zgłosiła się po jego ciało, a prezydent miasta Łukasz Gibała zaproponował przekazanie zwłok na cele naukowe. W przeszłości podobne dylematy inne kraje rozwiązywały radykalnie: ciało Osamy bin Ladena zostało zrzucone do Morza Arabskiego, we Francji sprawców zamachu na redakcję "Charlie Hebdo" pochowano w nieoznaczonych grobach.

Prezydent Krakowa Łukasz Gibała nie chce, aby miasto organizowało i finansowało pogrzeb 24-latka. Zaproponował inne rozwiązanie. Jeśli rodzina nadal nie zgłosi się po ciało, zamierza zwrócić się do Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Będę wnioskował, żeby miasto nie organizowało pogrzebu, tylko żeby przekazać ciało na cele medyczne – powiedział Gibała.

Dyskusja jest szczególnie trudna ze względu na skalę krakowskiej tragedii. Do ataku doszło 7 listopada na Rynku Głównym. Sprawca zabił łącznie sześć osób, a 15 kolejnych zostało rannych. Ofiarami byli nie tylko ludzie zaatakowani w centrum miasta. Wcześniej 24-latek pozbawił życia również członków swojej najbliższej rodziny w Ostrowcu Świętokrzyskim. Sam zmarł później w szpitalu. 16 listopada odbył się pogrzeb trojga członków jego rodziny.


WIDEO
Minuta ciszy w Sejmie. Politycy upamiętnili ofiary zamachu w Krakowie

Nie jest to problem, z którym świat mierzy się po raz pierwszy. W przeszłości rządy, samorządy stawały już przed pytaniem, jak pochować człowieka, którego nazwisko kojarzy się z masową zbrodnią. Nie zawsze chodziło o brak rodziny. Często pojawiała się obawa, że miejsce spoczynku stanie się symbolem dla zwolenników ekstremizmu.

Osama bin Laden. Amerykanie wybrali pochówek w morzu

Najbardziej znanym przykładem jest Osama bin Laden, przywódca Al-Kaidy i organizator zamachów z 11 września 2001 r. w Stanach Zjednoczonych. Zginął 2 maja 2011 r. podczas amerykańskiej operacji w pakistańskim Abbottabadzie. Jego śmierć postawiła amerykańskie władze przed problemem: co zrobić ze szczątkami jednego z najbardziej poszukiwanych terrorystów świata?

Ostatecznie zdecydowano, że bin Laden zostanie pochowany w morzu. Ceremonia odbyła się na pokładzie lotniskowca USS Carl Vinson na Morzu Arabskim, w ciągu 24 godzin od jego śmierci. Szczegóły przedstawił wówczas amerykański Departament Obrony.

Ciało zmarłego zostało obmyte i zawinięte w białe płótno. Umieszczono je w obciążonym worku. Oficer odczytał przygotowane teksty religijne, które zostały przetłumaczone na język arabski. Gdy wszystkie słowa zostały wypowiedziane, ciało ułożono na przygotowanej desce, uniesiono ją i zwłoki zsunęły się do morza – powiedział anonimowo amerykański urzędnik dla Reutersa.

Podobną decyzję jak w przypadku bin Ladena podjęły Stany Zjednoczone po śmierci Abu Bakra al-Bagdadiego, przywódcy tzw. Państwa Islamskiego.

Al-Bagdadi zginął w październiku 2019 r. podczas amerykańskiej operacji wojskowej w Syrii. W chwili, gdy amerykańscy żołnierze zbliżali się do miejsca, w którym przebywał, terrorysta zdetonował ładunek wybuchowy. Jego tożsamość potwierdzono później badaniami DNA.

Generał Kenneth McKenzie z amerykańskiego Dowództwa Centralnego poinformował, że szczątki zostały pochowane w morzu.

Jeszcze inny sposób zastosowano we Francji po zamachu na redakcję satyrycznego tygodnika "Charlie Hebdo". 7 stycznia 2015 r. bracia Cherif i Said Kouachi zaatakowali siedzibę gazety w Paryżu. Zginęło 12 osób. Sprawcy zostali zastrzeleni przez siły bezpieczeństwa.

Po ich śmierci pojawił się problem znalezienia miejsca pochówku. Władze obawiały się, że groby zamachowców mogą stać się miejscami pielgrzymek radykalnych środowisk. Ostatecznie Cherif Kouachi został pochowany w Gennevilliers, gdzie mieszkał. Grób pozostał anonimowy.

Francuski dziennik "Le Parisien" opisywał, że pochówek odbył się krótko przed północą, bez udziału żony zamachowca i innych bliskich.

Jego brat - Said został pochowany w mieście, w którym mieszkał - Reims. Również w tym przypadku zdecydowano się na anonimowy grób.

Jednym z najbardziej niezwykłych przypadków w historii Stanów Zjednoczonych była sprawa Timothy’ego McVeigha, sprawcy zamachu bombowego w Oklahoma City. 19 kwietnia 1995 r. podłożył on bombę przed budynkiem federalnym Alfreda P. Murraha. Eksplozja zabiła 168 osób, w tym 19 dzieci, a setki kolejnych odniosły obrażenia.

McVeigh był żołnierzem amerykańskiej armii i weteranem wojny w Zatoce Perskiej. Po skazaniu na karę śmierci okazało się, że mimo popełnionej zbrodni może nadal kwalifikować się do pochówku na jednym z narodowych cmentarzy wojskowych.

Perspektywa, że człowiek odpowiedzialny za jedną z największych masakr w historii USA mógłby spocząć obok poległych żołnierzy, wywołała gwałtowną reakcję polityków. – Pochowanie McVeigha na narodowym cmentarzu byłoby zbezczeszczeniem świętej ziemi – powiedział senator Don Nickles z Oklahomy.

Sprawa trafiła do Kongresu. 18 czerwca 1997 r. Senat zagłosował nad projektem ustawy, która miała pozbawić osoby skazane za najcięższe przestępstwa federalne prawa do pochówku na narodowych cmentarzach. Wynik głosowania był jednoznaczny: 98 senatorów opowiedziało się za; nikt nie był przeciw.

Po śmierci ciało McVeigha miało zostać skremowane. Jego adwokat Rob Nigh Jr. odmówił jednak ujawnienia, co stanie się z prochami. Miesiąc wcześniej "The Washington Post" informował, że skazany szczegółowo i w tajemnicy planuje własny pogrzeb, włącznie z miejscem i terminem rozsypania szczątków.

Wybrane dla Ciebie