Kolejny cios dla Putina. Chiny komplikują plany Kremla

• Chiny mają wstrzymywać dostawy morskich instalacji napędowych potrzebnych Rosji do projektów na "Północnym szlaku morskim".
• Projekt gazociągu "Siła Syberii-2" (50 mld m sześc.) jest w praktyce blokowany przez chińskie żądania cenowe.
• Kluczowe są decyzje regionalnych państw: zakaz importu części rosyjskiej pszenicy w Kazachstanie, gesty prezydenta Azerbejdżanu wobec Ukrainy i prace Armenii nad połączeniem kolejowym z Turcją oraz Azerbejdżanem.

Chiny coraz mocniej wykorzystują swoją pozycję w relacjach z Rosją. Jak opisuje komentator Edward Lucas na łamach EUobserver, pierwsze oznaki napięć między Pekinem a Kremlem widać nie w politycznych deklaracjach, lecz przy konkretnych projektach gospodarczych i trudnych negocjacjach handlowych.

Według analizy decyzje Chin mają utrudniać Rosji rozwój w Arktyce i osłabiać jej pozycję w rozmowach o eksporcie surowców.

Zdaniem Edwarda Lucasa Komunistyczna Partia Chin zadała Rosji "podwójny cios". Pierwszym ma być odmowa dostaw morskich systemów napędowych do statków potrzebnych do rozwoju Północnego Szlaku Morskiego. To właśnie ta trasa ma być jednym z najważniejszych elementów rosyjskich planów transportowych w Arktyce.

Drugim problemem jest przyszłość gazociągu Siła Syberii 2. Jak wynika z analizy, projekt o planowanej przepustowości 50 mld m sześc. gazu rocznie jest dziś praktycznie wstrzymany. Powodem mają być twarde warunki stawiane przez Chiny, które oczekują ceny zbliżonej do tej, jaką za gaz płacą odbiorcy w samej Rosji. To znacznie mniej, niż chciał uzyskać Kreml.

Według Edwarda Lucasa przewaga negocjacyjna jest dziś po stronie Pekinu, który może kupować gaz także z innych kierunków. Tymczasem Rosja ma stopniowo tracić odbiorców, a dostawy gazu rurociągami do Unii Europejskiej mają zakończyć się w 2027 r. Dodatkowo po ukraińskich atakach na rosyjskie rafinerie, Moskwa może być zmuszona do importu części paliw z Chin, co jeszcze bardziej wzmacnia pozycję Pekinu.

Zdaniem Edwarda Lucasa słabnącą pozycję Rosji zaczynają wykorzystywać także jej sąsiedzi. W analizie opublikowanej przez Euobserver wskazano, że Kazachstan niedawno zakazał większości importu rosyjskiej pszenicy. Z kolei prezydent Azerbejdżanu Ilham Alijew podczas publicznego wystąpienia otwarcie wyraził poparcie dla Ukrainy.

Autor zwraca też uwagę na działania Armenii. Według jego relacji kraj ten przyspiesza prace nad przywróceniem połączenia kolejowego z Turcją i Azerbejdżanem, mimo że Rosja ma opóźniać decyzje w tej sprawie. Jak podkreśla Lucas, to właśnie Moskwa formalnie zarządza tą linią kolejową.

Relacje między Chinami i Rosją w kontekście wojny w Ukrainie są przedmiotem także innych analiz. Jak przypominają media, zimą pojawiały się informacje, że wsparcie Pekinu dla Moskwy w 2025 r. miało się nasilić, a zachodni urzędnicy spodziewali się jego dalszego wzrostu.

Na rosnącą zależność Rosji od Chin zwracał uwagę również tygodnik The Economist. Według tej analizy zachodnie sankcje sprawiły, że Moskwa coraz mocniej opiera się na współpracy z Pekinem.

Choć Chiny oficjalnie deklarują neutralność, mają dostarczać Rosji towary istotne dla przemysłu zbrojeniowego, w tym produkty podwójnego zastosowania, takie jak mikroelektronika czy sprzęt przemysłowy.