W Lublinie na cmentarzu w Majdanku odbyły się niezwykłe uroczystości pogrzebowe osób, które po śmierci przekazały swoje ciała nauce. Jednym z donatorów był zmarły w grudniu 2022 roku prof. Sławomir Grzegorz Kozłowski – ceniony ekonomista i wykładowca, którego ciało służyło nauce przez trzy lata. Ceremonię prowadziła mistrzyni ceremonii Aneta Dobroch, a wydarzenie miało zarówno charakter świecki, jak i religijny.
Uroczystości objęły łącznie 23 donatorów Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Część z nich została pożegnana podczas ceremonii świeckiej, a pozostali podczas mszy świętej. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele uczelni, studenci oraz bliscy zmarłych.
Ciało dla nauki – jak to wygląda?
Podczas uroczystości podkreślano wyjątkowy charakter decyzji, jaką jest oddanie ciała dla potrzeb nauki i medycyny.
Donatorzy przekazują swoje ciała uczelniom medycznym, gdzie są one wykorzystywane do nauki anatomii oraz szkolenia przyszłych lekarzy. To niezwykle ważny element edukacji, którego nie da się w pełni zastąpić nowoczesnymi technologiami.
Zazwyczaj ciała wykorzystywane są przez określony czas – maksymalnie do około pięciu lat. Po zakończeniu badań i zajęć dydaktycznych organizowany jest pogrzeb, często z udziałem studentów i kadry uczelni.
Znany aktor także podjął taką decyzję
Jak informuje Miejskie Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych MPUK Sp. z o.o. z Warszawy, na podobny krok zdecydował się również Jerzy Nowak, krakowski aktor znany z ról teatralnych i filmowych, w tym m.in. Zuckera w "Ziemi obiecanej", Hirsza Singera w "Ja jestem Żyd z Wesela" czy inwestora w "Liście Schindlera".
Jeszcze za życia zadbał o wszystkie formalności i przygotował rodzinę na decyzję. Swoje zwłoki zapisał w testamencie Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie miały zostać spreparowane w formalinie. Podkreślał, że przekazanie ciała nauce to sposób, by nawet po śmierci pomóc innym. W jego przypadku powstał nawet film" Istnienie", dokumentujący cały proces. Szczątki Jerzego Nowaka zostały pochowane na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
"Śmierć, która pomaga życiu"
Specjaliści podkreślają, że zajęcia z wykorzystaniem ludzkiego ciała mają ogromne znaczenie dla przyszłych lekarzy. To nie tylko nauka anatomii, ale także pierwszy kontakt ze śmiercią i ważna lekcja szacunku do pacjenta. Choć istnieją fantomy i cyfrowe modele, nie są one w stanie w pełni zastąpić pracy z prawdziwym ciałem. Dlatego programy donacji są tak istotne dla uczelni medycznych.
Coraz więcej takich decyzji
Programy przekazywania ciał nauce działają w Polsce od kilkunastu lat i zyskują na znaczeniu. Uczelnie zapewniają odpowiednie traktowanie zwłok oraz organizację pogrzebu po zakończeniu badań.