Putin ściąga żołnierzy z całego świata. 11 tys. cudzoziemców już nie żyje

Jakub Artych
China Hosts APEC Summit In ShenzhenSHENZHEN, CHINA - NOVEMBER 18: Russian President Vladimir Putin arrives at Shenzhen Baoan International Airport ahead of the Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) China 2026 summit on November 18, 2026 in Shenzhen, China. Leaders from APEC's 21 member economies are expected to discuss trade, artificial intelligence and supply-chain resilience at meetings in Shenzhen, China, as economic uncertainty and rapid technological change sharpen the focus on regional cooperation, energy security and digital trade. (Photo by Anupam Nath - Pool/Getty Images)PoolPutin ściąga żołnierzy z całego świata. 11 tys. cudzoziemców już nie żyje
Źródło zdjęć: © Getty Images | Pool

Ponad 45 tys. obywateli 151 państw miało podpisać kontrakty z rosyjską armią od początku pełnoskalowej inwazji na Ukrainę. Według danych ujawnionych przez Bloomberga w rosyjskich rejestrach znalazło się z kolei 11 335 zgonów cudzoziemców związanych z wojną. Kreml szuka rekrutów w Azji, Afryce i Ameryce Łacińskiej.

Według śledztwa Bloomberga w danych rosyjskiego urzędu statystycznego Rosstat odnotowano 11 335 zgonów osób urodzonych poza Rosją lub posiadających obce obywatelstwo, które powiązano z wojną przeciwko Ukrainie. Zgony zarejestrowano od 24 lutego 2022 r. do końca sierpnia 2026 r.

Dziennikarze przeanalizowali poufny zbiór obejmujący ponad 11 mln aktów zgonu, pozyskany przez białoruskich Cyberpartyzantów i ukraińską grupę hakerską Silent Crow. Rosyjskie władze nie potwierdziły publicznie tych ustaleń.

To jednak nie koniec niepokojących danych. Według ukraińskiego Sztabu Koordynacyjnego do spraw Jeńców Wojennych do 1 października 2026 r. odnotowano 45 959 cudzoziemców ze 151 państw i nieuznawanych terytoriów, którzy podpisali kontrakty z rosyjskim Ministerstwem Obrony. Nie oznacza to, że wszyscy nadal służą w armii. Są to osoby, których udział w rosyjskim systemie rekrutacyjnym udało się ustalić stronie ukraińskiej.


WIDEO
Mandaryna ma dom z kontenera pod Warszawą

Liczby pokazują, jak szybko zmienia się rosyjski system rekrutacji. W 2022 r., czyli w pierwszym roku pełnoskalowej inwazji, kontrakty z rosyjską armią podpisało 94 cudzoziemców. Rok później było ich już 4067, w 2024 r. – 8877, a w 2025 r. – 16 085.

Szczególnie wymowny jest wynik z 2026 r. Tylko w pierwszych dziewięciu miesiącach podpisano kolejne 16 168 kontraktów z obcokrajowcami. To więcej niż w całym poprzednim roku. Ukraińskie instytucje szacują, że Rosja pozyskuje obecnie około 1800 zagranicznych rekrutów miesięcznie.

Najliczniejszą grupę stanowią obywatele państw dawnego Związku Radzieckiego, w tym Uzbekistanu, Tadżykistanu i Białorusi. Dla części z nich służba wojskowa jest sposobem na uzyskanie rosyjskiego obywatelstwa i poprawę sytuacji materialnej. Moskwa wykorzystuje również osoby, które przyjechały do Rosji w poszukiwaniu zwykłego zatrudnienia.

Mechanizm jest szczególnie niebezpieczny dla migrantów zarobkowych. Człowiek przyjeżdża do Rosji, licząc na pracę i wynagrodzenie, a później może zostać postawiony przed wyborem między podpisaniem kontraktu wojskowego a konsekwencjami prawnymi lub migracyjnymi.

W niektórych udokumentowanych przypadkach rekrutom odbierano paszporty, ograniczano możliwość kontaktu z rodziną i wywierano presję, aby zgodzili się na służbę. Międzynarodowa Federacja Praw Człowieka (FIDH) w raporcie z 29 kwietnia 2026 r. opisała rosyjski system werbowania cudzoziemców jako zorganizowany mechanizm wykorzystujący ich trudną sytuację i podatność na oszustwa.

Afryka, Nepal i Kuba. Putin szuka rekrutów na kolejnych kontynentach

Rosyjska sieć rekrutacyjna obejmuje znacznie więcej państw niż tylko byłe republiki radzieckie. Ukraińskie dane wskazują na rosnący udział obywateli krajów afrykańskich i Ameryki Łacińskiej.

W pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 r. kontrakty z rosyjską armią miało podpisać m.in. 1449 Kolumbijczyków, 699 obywateli Burundi, 530 mieszkańców Zimbabwe i 503 Peruwiańczyków. To liczby przedstawione przez ukraiński Sztab Koordynacyjny.

Szczególną rolę odgrywa Nepal. Tamtejsi obywatele byli werbowani do rosyjskiej armii pod pozorem atrakcyjnej pracy i wysokich zarobków. Wiele rodzin próbowało później ustalić, co stało się z ich bliskimi wysłanymi na front.

Rosyjskie działania objęły również Kubę. Według wcześniejszych ustaleń BBC na wyspie zatrzymano 17 osób podejrzewanych o udział w procederze werbowania Kubańczyków do walki po stronie Rosji. Mężczyznom obiecywano dobrze płatne zatrudnienie, ale część z nich po przyjeździe do Rosji miała zostać skierowana do służby wojskowej.

Nie chodzi wyłącznie o pojedyncze ogłoszenia w internecie. We wrześniu 2026 r. portal Politico opisał międzynarodową sieć, która maskowała wojskowy werbunek jako zwykłe oferty zatrudnienia. Śledczy z organizacji Code for Africa zidentyfikowali 89 stron internetowych, siedem kont w mediach społecznościowych oraz 39 kont i kanałów komunikacyjnych wykorzystywanych do docierania do potencjalnych rekrutów.

W ogłoszeniach pojawiały się propozycje pracy na budowach, w ochronie, a nawet przy produkcjach filmowych. Jedna z reklam na Facebooku przedstawiała się jako międzynarodowy casting do filmu, w którym poszukiwano mężczyzn z Afryki. W rzeczywistości tego rodzaju oferty mogły stanowić element kampanii werbunkowej do rosyjskiej armii.

Jednym z najbardziej wymownych przykładów są ogłoszenia skierowane do młodych mężczyzn z państw afrykańskich. Reklamy obiecywały udział w międzynarodowym projekcie filmowym i atrakcyjne wynagrodzenie.

Szczególnie dwuznacznie wykorzystywano angielskie słowo "shooting", które oznacza zarówno kręcenie filmu, jak i strzelanie. Dla osoby szukającej zatrudnienia taka oferta mogła wyglądać jak szansa na wyjazd i zarobek. W rzeczywistości, jak opisywało Politico, była częścią sieci powiązanej z rekrutacją do rosyjskich sił zbrojnych.

Osobnym elementem rosyjskiego zaplecza wojskowego jest współpraca z Koreą Północną. Pjongjang wysłał żołnierzy, którzy wspierali rosyjskie wojska między innymi podczas walk w obwodzie kurskim.

Według śledztwa BBC opublikowanego w maju 2026 r. w walkach po stronie Rosji mogło zginąć około 2300 północnokoreańskich żołnierzy. Szacunek oparto m.in. na analizie zdjęć satelitarnych i materiałów dotyczących pomnika poległych w Pjongjangu. Korea Północna nie ujawniła oficjalnego bilansu strat.

Wybrane dla Ciebie