Zmiany w najmie krótkoterminowym. Rząd zapowiada rewolucję

Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz zwróciła uwagę, że w miastach turystycznych, takich jak Kraków czy Warszawa, wiele mieszkań jest wykorzystywanych do najmu krótkoterminowego, co ogranicza dostępność lokali na długoterminowy wynajem.

Pełczyńska-Nałęcz w swoim wystąpieniu zaznaczyła, że "mieszkania, które mogłyby służyć do normalnego życia, są wyciągane z rynku na usługi a la hotelowe". Według niej, skutkuje to wzrostem cen wynajmu długoterminowego.

Jednym z kluczowych rozwiązań, jakie proponuje, jest wprowadzenie rejestru lokali wynajmowanych w krótkim terminie, takich jak te dostępne na platformach typu Airbnb. Minister podkreśliła, że celem jest wyeliminowanie zjawiska "szarej strefy" w tej branży oraz wprowadzenie bardziej restrykcyjnych zasad opodatkowania najmu krótkoterminowego, które, jej zdaniem, powinno być mniej korzystne niż obecnie.

Na propozycję minister Pełczyńskiej-Nałęcz odpowiedziała ekonomistka dr Dorota Tokarska, specjalistka z Wydziału Nauk Społecznych KUL. W rozmowie z PAP Tokarska zwróciła uwagę, że Unia Europejska już od 2022 roku pracuje nad uregulowaniem zasad wynajmu krótkoterminowego.

Podjęte na poziomie unijnym działania, jak podkreśliła, mają na celu wprowadzenie przejrzystości w tej branży, zapewnienie rejestracji gospodarzy oraz dostosowanie lokali do przepisów bezpieczeństwa, m.in. przeciwpożarowych. W listopadzie 2023 roku zawarto porozumienie w tej sprawie, które wszystkie kraje członkowskie, w tym Polska, muszą wdrożyć w ciągu dwóch lat.

Zdaniem dr Tokarskiej, proponowane zmiany mogą wpłynąć na niewielki spadek cen mieszkań. Ekspertka tłumaczy, że jeśli więcej mieszkań wykorzystywanych dotąd na wynajem krótkoterminowy trafi na rynek sprzedaży, może to zmniejszyć deficyt lokali dostępnych na sprzedaż, a tym samym wpłynąć na stabilizację cen.

Podkreśliła jednak, że wpływ najmu krótkoterminowego na ceny wynajmu długoterminowego nie jest bezpośredni, ponieważ stawki za wynajem długoterminowy zależą głównie od ryzyka kredytowego oraz praw najemcy, które ponoszą właściciele.

Ekonomistka zauważyła również, że obecny system opodatkowania najmu – z ryczałtową stawką podatku wynoszącą 8,5 proc. – jest jednym z powodów, dla których tak wiele lokali pozostaje w "szarej strefie". Wprowadzenie obowiązkowej rejestracji lokali na wynajem krótkoterminowy, według Tokarskiej, mogłoby znacząco zmniejszyć lukę podatkową.

Odniosła się również do często powtarzanego argumentu właścicieli mieszkań, którzy twierdzą, że mają prawo robić z własnością, co chcą. Tokarska zauważyła, że analogicznie do rynku taksówkarskiego, który podlega regulacjom, wynajem mieszkań powinien spełniać określone standardy, aby zapewnić bezpieczeństwo zarówno wynajmującym, jak i najemcom.

Ekspertka zwróciła także uwagę na znaczenie roli lokalnych samorządów w regulacji najmu krótkoterminowego. Wskazała, że władze lokalne, mając wgląd w potrzeby turystyczne oraz codzienne funkcjonowanie mieszkańców, powinny mieć możliwość decydowania o zakresie i formie regulacji w danym regionie. Tokarska podkreśliła, że dla wielu mieszkańców miast najem krótkoterminowy stanowi problem, ponieważ wiąże się z hałasem i częstymi zmianami lokatorów.

Czytaj więcej: Tacy to pomieszkają! Politycy PO pobierają dodatek na mieszkanie - w sumie niemal 8 tys. miesięcznie.

Pomimo stabilizacji cen na rynku wynajmu długoterminowego, który po wybuchu wojny na Ukrainie wzrósł o 0,5-6 proc. rdr, dr Tokarska zaznaczyła, że wzrosty cen mieszkań na rynku kupna-sprzedaży wynoszące nawet 24 proc. nie mają bezpośredniego związku z najmem krótkoterminowym. Wzrosty te wynikają głównie z sytuacji kredytowej, w tym z wprowadzenia programów takich jak "kredyt 2 proc." oraz oczekiwań na "kredyt 0 proc.".

Podsumowując, regulacje dotyczące najmu krótkoterminowego, które planuje wprowadzić polski rząd, mogą przynieść pozytywne skutki zarówno dla rynku nieruchomości, jak i dla mieszkańców miast turystycznych. Wprowadzenie rejestru lokali oraz zaostrzenie przepisów dotyczących opodatkowania może przyczynić się do ograniczenia "szarej strefy" oraz stabilizacji cen mieszkań.