"Kreatywna" i "logiczna" półkula mózgu to mit. Sprawa jest dużo bardziej złożona

Istnieje popularna opinia, że nasze półkule mózgowe odpowiadają za oddzielone od siebie sfery myślenia. Ludzie używający bardziej lewej półkuli mają być racjonalni i mieć zdolności ścisłe, a ci z bardziej rozwiniętą prawą: twórczy i uzdolnieni humanistycznie.

Sprawę upraszcza się nieraz jeszcze bardziej. Ponieważ półkule działają krzyżowo do wiodącej ręki, mówi się nieraz, że osoby leworęczne są bardziej kreatywne, a praworęczne: bardziej rzeczowe.

Nauka od dawna sceptycznie odnosiła się do takich uproszczeń. Badanie improwizujących muzyków jazzowych pozwoliło rzucić nowe światło na sprawę. Neurolodzy z Uniwersytetu Drexela w Filadelfii zobrazowali działanie ich mózgów w trakcie grania. Wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie "NeuroImage".

W badaniu wzięło udział 32 jazzmanów. Część z nich miała spore doświadczenie sceniczne, inni byli dopiero na początku kariery. Każdego z nich poproszono o zaimprowizowanie do sześciu utworów. W czasie gry mieli założone na głowie specjalne hełmy z elektrodami badającymi aktywność ich mózgu metodą EEG.

"Kreatywnej" półkuli używali przede wszystkim niedoświadczeni muzycy. Im bardziej jazzmani byli biegli w grze na swoim instrumencie, tym bardziej wzmacniała się aktywność lewej półkuli - związanej z myśleniem analitycznym.

Według badaczy oznacza to, że żadna z półkul nie odpowiada za zdolności twórcze. Po prostu każda robi to w innym zakresie, zależnym od naszej wiedzy.

Jeżeli przez kreatywność rozumiemy zdolność tworzenia wartościowych dzieł, wynalazków, piosenek, wierszy czy obrazów, to kluczową rolę odgrywa lewa półkula. Jeżeli jednak za kreatywność uznamy zdolność do radzenia sobie w nowych, nieznanych sytuacjach, tak jak w przypadku niedoświadczonych muzyków, to ważniejsza okazuje się prawa półkula - mówi współautor badania, psycholog John Kounios.

Zobacz także: Produkty, które poprawiają pamięć

Jeżeli mamy w czymś spore doświadczenie, niezależnie czy jest to pisanie muzyki, opowiadanie bajek dziecku, czy radzenie sobie z zepsutym kranem, to działamy głownie nieświadomie - tłumaczą badacze. Procesy twórcze zachodzą automatycznie, a nam trudno jest je celowo kształtować. W tym sensie jesteśmy "ściśli" - określona logika prowadzi nas w jednym kierunku.

Nowe, nieznane wyzwania z kolei aktywują prawą półkulę mózgu. Nieważne, czy chodzi o rozwiązanie problemu matematycznego, czy napisanie wiersza. Budujemy nowe ścieżki, więc musimy być bardziej twórczy.

Badanie pokazuje nie tylko jak uproszczone są potoczne przekonania na temat mózgu. Świadczy też o tym, że kreatywność jest dużo bardziej złożoną kwestią, niż przyjęło się uważać. Autorzy badania liczą na to, że wyniki pozwolą na lepsze zrozumienie, co znaczy bycie "twórczym".