25 tys. lat temu. Co za odkrycie. "To musiało być niezwykle bolesne"

Badacze przeanalizowali zęby dwóch prehistorycznych łowców-zbieraczy odnalezionych na Sulawesi. Szczątki jednej z osób datowane są na okres od około 25 do 16 tys. lat temu, a drugiej - od 7,6 do 6,3 tys. lat temu. Na zębach zauważono nietypowe ślady zużycia, które - zdaniem naukowców - odpowiadają efektom wielokrotnego żucia orzechów betelowych.

Jeszcze mocniejszego dowodu dostarczyły badania biochemiczne. W tkankach zębów obu osób wykryto arekolinę, czyli psychoaktywny związek występujący w orzechach betelowych. Wyniki opisano w czasopiśmie "Science Advances".

Według autorów oznacza to, że substancja ta mogła być używana przez ludzi już około 25 tys. lat temu - na długo przed rozpowszechnieniem się rolnictwa.

Jak opisuje "Futura Sciences", orzechy betelowe są do dziś żute w wielu częściach Azji ze względu na swoje działanie pobudzające. Zawarta w nich arekolina może zwiększać czujność, zmniejszać uczucie zmęczenia i przynosić dobre samopoczucie. Obecnie wiadomo jednak również, że ich używanie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem nowotworów jamy ustnej.

Naukowcy nie potrafią jednak jednoznacznie odpowiedzieć, po co mieszkańcy Sulawesi żuli orzechy. Jedna z hipotez zakłada, że mogły służyć jako środek łagodzący ból zębów.

Arekolina wykazuje bowiem działanie przeciwbólowe, a badane osoby miały liczne problemy z uzębieniem. Jednocześnie twarde i ścierające orzechy mogły z czasem doprowadzać do bardzo poważnego starcia zębów, nawet do odsłonięcia miazgi.

To musiało być niezwykle bolesne. Utrudniałoby jedzenie, a jednocześnie zwiększało ryzyko przewlekłej infekcji - powiedział Adam Brumm, główny autor badania.

Jak podkreśla "Futura Sciences", odkrycie nie rozstrzyga, czy orzechy były stosowane przede wszystkim leczniczo, rytualnie czy dla ich psychoaktywnego działania. Pokazuje jednak, że zainteresowanie człowieka substancjami zmieniającymi samopoczucie może mieć znacznie dłuższą historię, niż dotąd sądzono.