Apel wysłannika USA do władz Litwy. "Trzeba usiąść i porozmawiać" z Mińskiem
Wysłannik USA ds. Białorusi wezwał Litwę do politycznego spotkania z Mińskiem i przywrócenia tranzytu nawozów. Rząd w Wilnie odpowiada: rozmowa możliwa, ale po spełnieniu warunków.
Najważniejsze informacje
- Specjalny wysłannik USA John Coale zaapelował o przywrócenie tranzytu białoruskich nawozów przez Litwę.
- Premierka Litwy Inga Ruginiene uzależniła ewentualne spotkanie od trzech konkretnych działań Mińska.
- Wilno podkreśla, że obowiązują sankcje UE i temat tranzytu nie jest rozważany poza decyzją całej Unii.
W litewskich mediach wybrzmiał apel specjalnego wysłannika USA ds. Białorusi Johna Coale’a o odblokowanie relacji z Mińskiem. W rozmowie z nadawcą publicznym LRT Coale zachęcił rząd w Wilnie do zorganizowania spotkania politycznego na szczeblu wiceministrów oraz do powrotu tranzytu białoruskich nawozów przez Litwę. Jak podaje PAP, to miałoby przynieść korzyści nie tylko regionowi, ale również Stanom Zjednoczonym.
Wysłannik Waszyngtonu ocenił, że przywrócenie korytarza przez Litwę otworzyłoby białoruskim nawozom drogę na rynki europejskie i amerykańskie. Zwrócił uwagę, że polityczny dialog z Mińskiem warto zacząć na poziomie wiceministrów i bez "warunków wstępnych". PAP przypomina, że tranzyt wstrzymano 1 lutego 2022 r. po wprowadzeniu amerykańskich sankcji wobec podmiotów z Białorusi.
Donald Trump stał się memem? "Bardzo często zmienia zdanie"
Coale w wywiadzie dla LRT przekonywał do prostego formatu rozmów. - Trzeba usiąść i porozmawiać. Jeśli się nie uda, to wstajesz i wychodzisz – powiedział. Podkreślił też, że "należy położyć kres tym sprawom, które utrudniają życie po obu stronach". Jego zdaniem "nawozy potasowe z Białorusi powinny być transportowane przez Litwę, co otworzyłoby im drogę do Europy - aż do Stanów Zjednoczonych".
Warunki Wilna i stanowisko w sprawie sankcji UE
Premierka Inga Ruginiene wskazała, że Litwa rozważy spotkanie techniczne z Białorusią, ale dopiero po spełnieniu trzech warunków. Chodzi o zaprzestanie wysyłania balonów meteorologicznych wykorzystywanych do przemytu, zwrot wszystkich zatrzymanych ciężarówek bez opłat i kar oraz powstrzymanie nielegalnej migracji.
Mówimy wyłącznie o spotkaniu technicznym, służącym wymianie stanowisk. Może się ono odbyć po spełnieniu tych warunków – powiedziała premierka w rozmowie z LRT.
Szefowa rządu ucięła spekulacje, że kwestia tranzytu nawozów była przedmiotem jej rozmów z Coale’em. - Nigdy, na żadnym szczeblu, nie rozmawialiśmy z wysłannikiem USA o tranzycie nawozów przez Litwę. Rozmawialiśmy o balonach, o uwolnieniu tirów i nielegalnej migracji – poinformowała. Dodała, że temat tranzytu nie jest rozważany, bo obowiązują unijne sankcje na Mińsk.
Stanowisko Wilna i tło decyzji z 2022 r.
Tranzyt białoruskich nawozów przez Litwę wstrzymano 1 lutego 2022 r. po wprowadzeniu amerykańskich sankcji. Prezydent Litwy Gitanas Nauseda jednoznacznie zarysował czerwone linie. Według PAP stwierdził, że dopóki Białoruś prowadzi wrogie działania wobec Litwy, np. wysyłanie balonów przemytniczych, o wznowieniu tranzytu nie ma mowy. Ten kontekst polityczny pozostaje kluczowy dla decyzji rządu w Wilnie.
Napięcia graniczne i zarzuty wobec Mińska od miesięcy wpływają na debatę o bezpieczeństwie i gospodarce w regionie. Litewskie władze konsekwentnie łączą kwestie ekonomiczne z oceną ryzyka i presji hybrydowej.
