Choinka czy podłaźniczka? Czym się różnią

Choinka jest dziś jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Bożego Narodzenia, ale zanim zagościła w polskich domach na dobre, świątecznym symbolem była podłaźniczka - znacznie starsza ludowa dekoracja. Choć obie pełnią podobną funkcję, czyli przynoszą świąteczny nastrój, różnią się wyglądem, historią i znaczeniem. Dawniej wierzono również, że zarówno podłaźniczka jak i choinka chronią dom przed złem.

Podłaźniczka, znana również jako jutka, podłaźnik czy słowiański bożonarodzeniowy wieniec, była tradycyjnie wieszana pod sufitem, zazwyczaj nad stołem. Najczęściej miała formę z uciętego fragmentu sosny lub świerku, zawieszonego czubkiem w dół, albo obręczy ozdobionej gałązkami iglastymi.

Dekorowano ją jabłkami, orzechami, wstążkami i kolorowymi bibułkami. Podłaźniczka miała przynosić pomyślność, zdrowie i urodzaj, a także odpędzać zło. W wielu regionach wieszano ją w Wigilię i pozostawiano do Trzech Króli. To tradycja głęboko zakorzeniona w kulturze ludowej, która długo pozostawała żywa szczególnie w Małopolsce, na Podkarpaciu i Śląsku.

Choinka w znanej nam formie pojawiła się w Polsce znacznie później, bo dopiero na przełomie XVIII i XIX wieku, głównie w domach mieszczańskich na ziemiach zachodnich. Zwyczaj ten przybył z Niemiec, a następnie szybko rozprzestrzenił się po całym kraju.

Choinka, czyli drzewko ustawione pionowo w stojaku, dekorowane było początkowo w podobny sposób jak podłaźniczka - naturalnymi ozdobami. Dopiero później pojawiły się cukierki, szklane ozdoby i lampki. W przeciwieństwie do podłaźniczki, choinka stała się pełnoprawnym elementem salonu, a jej zdobienie jest często jednym z najważniejszych rodzinnych rytuałów.