Ma ponad 5 tys. lat. Sensacyjne znalezisko archeologów

• Naukowcy odnaleźli niemal kompletny szkielet, unikatowy naszyjnik i narzędzia z epoki neolitu.
• Znalezisko jest szczególnie cenne ze względu na liczne przedmioty codziennego i ceremoniałowego użytku.
• Badania mogą wyjaśnić, jak wyglądały migracje dawnych społeczności Dolnego Śląska.

W trakcie tegorocznych wykopalisk w okolicach Żórawiny archeolodzy odkryli kurhan kryjący prawie kompletny szkielet dorosłego mężczyzny. Oprócz szczątków znaleziono także fragmenty czaszek dwóch dorosłych osób, ozdobny naszyjnik wykonany z aż 42 zwierzęcych zębów oraz różnorodne paciorki z kości i bursztynu.

W grobie znajdowały się także niezwykle rzadkie przedmioty: kamienny topór bojowy wykonany z serpentynitu oraz ostrze krzemienne. Artefakty te pochodzą z około 2900 r. p.n.e., co ujawniono na podstawie charakterystycznej formy topora. Tak szczegółowo i bogato wyposażony grób stanowi prawdziwą rewelację dla polskiej archeologii – sugeruje to, że pochowana osoba mogła odgrywać wyjątkową rolę w swojej społeczności.

Kluczowe odkrycie pod Wrocławiem stanowi potwierdzenie obecności społeczności związanych z kulturą ceramiki sznurowej na tych terenach. Według doniesień badaczy, podobny kurhan niemal równocześnie znaleziono w podwrocławskich Iwinach. To wskazuje, że liczne grupy migrowały na Dolny Śląsk z większych odległości, być może już z okolic basenu Morza Kaspijskiego.

Podobny kurhan inna ekipa archeologiczna odkryła niemalże w tym samym czasie w podwrocławskich Iwinach. Może to wskazywać, że na teren dzisiejszego Dolnego Śląska docierały ludzkie grupy związane z kręgiem kultury ceramiki sznurowej, migrujące ze wschodu Europy, a nawet z dalszych zakątków położonych wokół basenu Morza Kaspijskiego – wyjaśnił dr Paweł Dąbrowski.

Naukowcy planują bardzo szczegółowe badania szczątków i artefaktów. W pierwszej kolejności wykonane zostaną analizy radiowęglowe C14, które ustalą dokładny wiek szczątków oraz ich spójność czasową. Następnie zęby, zarówno te w naszyjniku, jak i w szkieletach, zostaną przebadane izotopowo i genetycznie. Pierwiastkowy skład zębów może ujawnić informacje o pochodzeniu ludzi i zwierząt oraz o trasach migracji, jakie pokonywały te społeczności w przeszłości.

Szczególnie interesujące dla badaczy są dwie mocno uszkodzone czaszki znalezione w grobie. Pojawiła się hipoteza, że mogły być to zdekapitowane głowy złożone jako dary ofiarne. – Szczegółowa analiza pozostałości dwóch czaszek ma pomóc potwierdzić lub wykluczyć hipotezę o intencjonalnej dekapitacji – poinformował dr Paweł Dąbrowski. Radiologiczne i histologiczne badania umożliwią również rekonstrukcję trybu życia pochowanych osób, ich diety oraz historii urazów.

Naukowcy podkreślają, że tak dobrze zachowane szczątki umożliwią nie tylko szczegółowe analizy DNA, ale także odpowiedzą na pytania o pochodzenie, życie codzienne i zwyczaje dawnych społeczności regionu. Pierwsze wyniki spodziewane są już jesienią. Zestawienie zebranych danych może na nowo zdefiniować historię migracji na terenie dzisiejszego Dolnego Śląska.

Choć tożsamość mężczyzny sprzed pięciu tysięcy lat zapewne pozostanie tajemnicą, ilość i jakość darów grobowych budzą przypuszczenia, że musiał być kimś szczególnym. Znaleziony u boku topór bojowy oraz masywny naszyjnik wskazują, że mógł pełnić funkcję wojownika, łowcy lub patriarchy. Dr Paweł Dąbrowski zaznaczył, że "możemy jedynie przypuszczać, że podkreślono w ten sposób szczególną pozycję pochowanego".