Miały spłonąć w pożarze. Odnaleziono przełomowe rękopisy Berwińskiego

Ryszard Berwiński urodził się w 1819 r. w Polwicy koło Zaniemyśla. Był poetą, publicystą i badaczem wielkopolskiego folkloru. Uczył się m.in. w Lesznie i Wrocławiu, a studia filozoficzne kontynuował w Berlinie. Po powrocie do Poznania zaangażował się w działalność konspiracyjną. W 1845 r. został aresztowany i spędził dwa lata w więzieniach w Wiśniczu oraz Berlinie.

Brał udział w wydarzeniach Wiosny Ludów, a w latach 1852–1854 zasiadał w parlamencie pruskim. Później wyjechał do Turcji, gdzie służył w formacjach wojskowych Imperium Osmańskiego. Zmarł w Konstantynopolu w 1879 r., w biedzie i zapomnieniu. W jego dorobku znalazły się m.in. poemat "Bogunka na Gople" oraz "Studia o literaturze ludowej".

Jak przekazała PAP dyrektorka Biblioteki Kórnickiej prof. Magdalena Biniaś-Szkopek, placówka otrzymała rękopisy pod koniec września. Przez lata znajdowały się one w rodzinnych zbiorach darczyńcy, którego tożsamości nie ujawniono.

Odnalezione materiały obejmują korespondencję Ryszarda Berwińskiego z ostatnich lat życia oraz fragment "Rzymu i Konstantynopola". O istnieniu listów i pracy nad tym dziełem wiedzieli już badacze w okresie międzywojennym. Nie zdołali jednak dotrzeć do oryginałów.

Prof. Jerzy Borowczyk z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przypomniał, że trop dotyczący rękopisów pojawił się w publikacji Tymona Terleckiego z 1933 r. Samo znalezisko uznał za "w równym stopniu przełomowe dla pasjonatów literatury, historii, geopolityki i orientalizmu".

Ostatni raz odnotował ich istnienie Tymon Terlecki w 1933 r., wydając "Listy tureckie" – przekazał PAP.

W przypadku "Rzymu i Konstantynopola" sytuacja wydawała się jeszcze bardziej beznadziejna. Sądzono, że dzieło spłonęło w pożarze domu poety w Stambule. Naukowiec dodał, że kilkadziesiąt zachowanych kart listów może pomóc w badaniach nad polską emigracją w Turcji w latach 60. i 70. XIX wieku.

Dokumenty mogą też uzupełnić wiedzę o ostatnim okresie życia Ryszarda Berwińskiego. Fragment dzieła poświęconego Turcji jest natomiast cennym świadectwem XIX-wiecznego spojrzenia na historię tego kraju i relacje między Wschodem a Zachodem.

Po dokładnym zbadaniu materiały prawdopodobnie zostaną opublikowane w formie edycji krytycznej. Biblioteka Kórnicka planuje również wydarzenia przybliżające czytelnikom życie i twórczość poety.