Międzynarodowy raport. Polska najszybciej na świecie idzie w kierunku autokracji

Raport na temat stanu demokracji na świecie przygotowywany jest co roku przez naukowców z międzynarodowego projektu V-Dem. Odpowiedzialny za niego jest Wydział Nauk Politycznych szwedzkiego Uniwersytetu w Göteborgu. W badaniu uczestniczy 50 naukowców z sześciu kontynentów.

Polska zajęła pierwsze miejsce w zestawieniu państw autokratyzujących się, z dramatycznym spadkiem wskaźnika liberalnej demokracji o 34 punkty procentowe, a spadek ten jest widoczny od 2015 roku – podkreślają autorzy raportu.

Czytaj także: Biden zapomniał o Trumpie? Apeluje do jego zwolenników

Na potrzeby badania naukowcy oceniają w krajach różne aspekty demokracji. Znajduje się wśród nich m.in. wolność i niezależność mediów, społeczeństwo obywatelskie, wymiar sprawiedliwości, przestrzeganie praw człowieka i ustawodawstwo. Wyróżniane są cztery typy ustrojów politycznych: demokracja liberalna, demokracja wyborcza, autokracja wyborcza i zamknięta autokracja.

Według autorów badania Polska w ostatnim czasie wypadła z grupy krajów z demokracją liberalną. Od 2015 regularnie pogarszają się wyniki naszego kraju jeśli chodzi o poziom cenzury i wolności akademickiej. Od 2019 roku znacznie gorzej oceniana jest także wolność instytucji wyborczych w Polsce.

Spośród dziesięciu najszybciej autokratyzujących się państw aż osiem podąża tą samą ścieżką. Naukowcy wymieniają tutaj Benin, Brazylię, Boliwię, Indie, Polskę, Serbię, Turcję i Węgry. Zdaniem badaczy w tych krajach coraz gorzej mają się instytucje obywatelskie oraz medialne.

Autokratyzacja zazwyczaj przebiega według podobnego schematu. Rządzący najpierw atakują media i społeczeństwo obywatelskie i polaryzują społeczeństwa przez brak szacunku dla przeciwników i szerzenie kłamliwych informacji – tylko po to, aby wreszcie podważać formalne instytucje, kontrolujące demokrację – podkreślają autorzy tegorocznego badania.

Czytaj także: Robert Biedroń narobił zamieszania. Kazali mu opuścić mównicę

Naukowcy zwracają uwagę, że na pogorszenie sytuacji na świecie wpływ ma pandemia koronawirusa. Coraz więcej krajów wprowadza przepisy ograniczające podstawowe swobody obywateli. Pojawiają się protesty, które są często brutalnie tłumione przez służby porządkowe.

W ogólnym zestawieniu na czele znalazły się państwa skandynawskie: Dania, Szwecja i Norwegia. Polska znalazła się na pozycji 63. To wynik mniej więcej w połowie wszystkich badanych państw. Wyprzedziły nas kraje takie jak Ghana, Surinam, Senegal, Mongolia czy Bułgaria.

Według raportu najszybciej demokratyzującym się państwem jest Tunezja. Tuż za jej plecami znajdują się Armenia, Ekwador, Fidżi, Gambia, Madagaskar, Birma oraz Sri Lanka.

Najgorzej oceniony w Polsce został wskaźnik dyskusji społecznej. Zauważono, że społeczeństwo ma niewielki wpływ na decyzje rządu. Dodano, że dialog między rządzącymi a obywatelami jest płytki i często pozorowany.

Nie wszystkie wskaźniki w przypadku Polski są jednak bardzo złe. Znajdujemy się pośród krajów, które podejmują największe wysiłki w celu walki o demokrację. Autorzy badania wskazują tutaj na liczne prodemokratyczne protesty w naszym kraju i działalność instytucji pozarządowych.

Czytaj także: Grecki premier przyłapany. Drugi raz łamał obostrzenia

Obejrzyj także: Strajk Kobiet. Dom Kaczyńskiego jak twierdza. Trzaskowski dosadnie o działaniach policji