Nietypowe odkrycie w beskidzkich lasach. Myśleli, że znaleźli "dwa nagie miecze"

Edyta Tomaszewska
.Nietypowe odkrycie w beskidzkich lasach. Myśleli, że znaleźli "dwa nagie miecze".
Źródło zdjęć: © Lasy Państwowe

Podczas poszukiwań na dawnym polu bitewnym z czasów I wojny światowej w Beskidzie Niskim eksploratorzy natrafili na zardzewiałe ostrza z resztkami drewnianych rękojeści. Choć na pierwszy rzut oka znalezisko wyglądało jak "dwa nagie miecze", prawda okazała się zupełnie inna – i równie fascynująca.

Do odkrycia doszło podczas jesiennych prac eksploracyjnych prowadzonych na terenie Nadleśnictwa Dukla. Członkowie Stowarzyszenia Eksploracyjno-Historycznego "Galicja", przeszukując z wykrywaczami metali tereny historycznych starć z lat 1914–1915, natknęli się w leśnej ściółce na dwa podłużne, stalowe przedmioty. Zardzewiałe, z niemal całkowicie zbutwiałymi rękojeściami, do złudzenia przypominały bojowe miecze.

Szybko okazało się jednak, że znalezisko nie służyło do walki, lecz do… budowania nowego lasu.

Świadkowie wielkiej akcji zalesiania

Tajemnicze "miecze" to w rzeczywistości leśne tasaki – specjalistyczne maczety wykorzystywane powszechnie w czasach PRL-u. Właśnie wtedy w wyludnionym po wojnie Beskidzie Niskim prowadzono zakrojoną na szeroką skalę akcję zalesiania tysięcy hektarów dawnych gruntów porolnych.


WIDEO
Niezwykłe odkrycie w starym pałacu. Przeleżały tam 112 lat


Młode drzewostany wymagały intensywnej opieki człowieka, a podstawowym narzędziem leśników i robotników leśnych były wówczas właśnie takie tasaki.

Jako poszukiwacze historii współpracujemy z leśnikami, a mając zgody na prowadzenie eksploracji, często natykamy się na ślady dawnego leśnictwa – zaznacza Artur Hejnar, wiceprezes SEH "Galicja". – Zdarzało się, że znajdowaliśmy blachy służbowe leśników z XIX wieku, które są cenną pamiątką po ludziach lasu sprzed lat.

Niezastąpione w leśnym gąszczu

Odnalezione narzędzia odgrywały kluczową rolę w dwóch głównych zabiegach hodowlanych:

  • pielęgnacji upraw leśnych – gdzie cenne sadzonki odsłaniano od zagłuszających je chwastów oraz szybko rosnących drzew pionierskich (takich jak iwa czy brzoza),
  • czyszczeniach wczesnych – prowadzonych w młodnikach w celu regulacji składu gatunkowego i przerzedzania zbyt gęsto rosnących drzew.

Dobrze naostrzona maczeta bez trudu radziła sobie z gałęziami o grubości 3–4 cm. Jej największą zaletą była poręczność – w przeciwieństwie do siekiery, do cięcia tasakiem wystarczał krótki zamach, co w gęstym młodniku miało kluczowe znaczenie. Narzędzi używano także do podkrzesywania, czyli usuwania dolnych gałęzi w starszych młodnikach.

Tego typu tasaki produkowano w wielu wersjach i rozmiarach, jednak szczególnym uznaniem cieszyły się te pochodzące z renomowanej Fabryki Pił i Narzędzi "Wapienica" w Bielsku-Białej.

Wszystko wskazuje na to, że odnalezione egzemplarze zostały zagubione lub porzucone przez robotników leśnych kilkadziesiąt lat temu. Dziś w miejscu, gdzie niegdyś mozolnie pielęgnowano młode sadzonki, szumi już dorodny, dojrzały las.

Odkrywcami historycznych narzędzi są Dominik i Sławomir Bała z SEH "Galicja". Zamiast do prywatnej gabloty, niezwykłe znalezisko trafi do leśnej kolekcji, gdzie będzie przypominać o powojennej historii beskidzkich lasów i ciężkiej pracy ludzi, którzy je sadzili.

Wybrane dla Ciebie