"Poloneza czas zacząć!" 163 pary uczniów zatańczą w Wilnie

Tradycja tańca poloneza w przestrzeni publicznej Wilna sięga lipca 2015 roku, gdy maturzyści Liceum (ówczesnego Gimnazjum) im. Adama Mickiewicza rozpoczęli wspólny taniec na Placu Ratuszowym.

W 2017 r. dołączyli uczniowie Gimnazjum im. Jana Pawła II, a od 2020 roku Placu Katedralnemu towarzyszy niemal wszystkie polskie szkoły – w tym rok z siedmiu, a dziś już ośmiu instytucji.

– To "raz w życiu" przeżycie – komentują choreografowie i uczestnicy. W edycji z 2024 r. na placu zatańczyły 144 pary uczniów. Układ choreograficzny przygotowany do muzyki z filmowego "Pana Tadeusza" w reżyserii Wajdy wymagał intensywnych prób od maja.

Polonez to taniec narodowy o dostojnym, uroczystym charakterze – jego rytm w metrum 3/4, kroki posuwiste i eleganckie figury sprawiają, że stał się symbolem ceremonii polskich, zwłaszcza szkolnych i maturzystowskich.

Wywodzi się ze staropolskiego "chodzonego" z XVI–XVII wieku, kiedy to był tańcem dworskim i ludowym. W XVIII wieku zyskał rangę ceremoniału narodowego; doceniany był nawet za granicą – na dworach Francji czy Rosji.

Podstawowy krok to długi krok naprzód, po którym następują dwa krótsze – powtarzane w rytmicznym korowodzie. Początek i koniec akcentowane są ukłonami – mężczyźni skłaniają głowy, kobiety wykonują subtelne dygnięcie.

Polonez, znany za granicą pod nazwą polonaise, co oznacza po prostu "taniec polski", od wieków budzi zainteresowanie nie tylko w kraju, ale również na europejskich dworach. Z czasem taniec ten zyskał rangę reprezentacyjnego, a jego obecność na balach dworskich w XVIII i XIX wieku była obowiązkowa – doceniano jego dostojność, harmonię i rytuał.

Jednym z największych mistrzów poloneza był Fryderyk Chopin, który skomponował aż 16 utworów w tej formie. Najbardziej rozpoznawalny, Polonez As-dur op. 53, często nazywany "heroicznym", jest muzycznym symbolem polskiej dumy narodowej.

W 2023 roku polonez został wpisany na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO, co tylko potwierdziło jego wyjątkowe znaczenie dla kultury polskiej i światowej. Co ciekawe, największy zbiorowy polonez został odtańczony w 2018 roku w Poznaniu – uczestniczyło w nim aż 1076 par, ustanawiając tym samym rekord, który do dziś pozostaje niepobity.

Tradycyjne stroje do poloneza bywają bardzo różne – od historycznych kontuszy i sukien w stylu empire po współczesne, eleganckie kreacje wieczorowe, które nadają tańcowi jeszcze bardziej uroczysty charakter.