Nowy rezerwat tworzą trzy połączone ze sobą enklawy o łącznej powierzchni 183,65 ha. Wokół nich wyznaczono także otulinę, która zajmuje 172,01 ha. Teren znajduje się w granicach Parku Krajobrazowego "Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich".
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach wskazuje, że najważniejszym celem ochrony jest zachowanie naturalnego charakteru leśnego ekosystemu. Obszar ma również znaczenie naukowe, dydaktyczne i krajobrazowe. Szczególną wartość mają stare drzewa, w tym okazy o wymiarach pomnikowych, a także źródliska, doliny potoków i wąwozy.
Rzadkie gatunki i martwe drewno
Na obszarze Głębokich Dołów odnotowano wiele cennych gatunków. Występują tam m.in. zgniotek cynobrowy, szklarnik leśny, żaba zwinka, siniak, rzadkie gatunki dzięciołów, muchołówka białoszyja, gąsiorek, orzesznica oraz osiem gatunków nietoperzy.
Myśleli, że zniknęły bezpowrotnie. W końcu je odnaleziono. "Niezwykłe odkrycie"
Ważną częścią tego środowiska jest także martwe drewno. Zapewnia ono schronienie i pożywienie licznym organizmom, dzięki czemu wspiera funkcjonowanie całego ekosystemu leśnego.
Jak będzie można korzystać z rezerwatu?
Rezerwat pozostanie dostępny dla pieszych i rowerzystów. Dozwolone będą również spacery z psami, a zbieranie grzybów będzie możliwe w wyznaczonych miejscach. Ostateczne zasady korzystania z terenu uwzględniają wcześniejsze rozmowy z mieszkańcami Rybnika i Czerwionki-Leszczyn.
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska prowadziła konsultacje społeczne od 17 marca do 8 kwietnia. Wcześniej, w marcu, odbyły się spotkania oraz oględziny obszaru. Zebrane uwagi wpłynęły na końcowy kształt zarządzenia ustanawiającego rezerwat.
Historia ochrony Głębokich Dołów
Starania o zachowanie tego terenu trwają od 1993 r. Wtedy prof. Florian Celiński i Andrzej Czylok przygotowali opracowanie dotyczące walorów przyrodniczych i krajobrazowych uroczyska. Zaproponowali w nim objęcie ochroną ok. 100 ha lasów.
W 2024 r. wnioski o utworzenie rezerwatu złożyły Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego oraz Klub Przyrodników. Patronem nowej formy ochrony został prof. Florian Celiński, współautor pierwszego opracowania poświęconego temu obszarowi. Regionalna Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach Mirosława Mierczyk-Sawicka podkreśliła, że rezerwat ma zabezpieczyć wartości przyrodnicze Głębokich Dołów w długiej perspektywie.
Zastępca dyrektora katowickiego RDOŚ Przemysław Skrzypiec zaznaczył, że przy tworzeniu rezerwatu starano się połączyć ochronę przyrody z potrzebami osób, które od lat odwiedzają ten las. W jego ocenie takie rozwiązanie ma pozwolić zachować najcenniejsze elementy obszaru także dla przyszłych pokoleń.
