Strzelanina w Krakowie i cisza ze strony RCB. Rzecznik wyjaśnia

Jakub Artych
.Strzelanina w Krakowie i cisza ze strony RCB. Rzecznik wyjaśnia
Źródło zdjęć: © Getty Images

Po strzałach w centrum Krakowa mieszkańcy nie otrzymali alertów Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. Rzecznik RCB Piotr Błaszczyk wyjaśnił "Gazecie Wyborczej", że powodem była m.in. nieprzewidywalność zdarzenia, przemieszczanie się napastnika i obawa przed wywołaniem paniki.

7 listopada 2026 r. na Rynku Głównym w Krakowie doszło do tragicznego zamachu. Około godz. 15 mężczyzna wjechał samochodem na płytę rynku i zaczął strzelać do przypadkowych osób.

Następnie przemieszczał się ulicami miasta, ostrzeliwując również tramwaj. W ataku zginęło sześć osób, a 16 zostało rannych. Sprawca został postrzelony przez policjantów i zatrzymany. Mimo poważnego zagrożenia mieszkańcy nie otrzymali alertu Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. "Gazeta Wyborcza" ustaliła, dlaczego nie wysłano ostrzeżenia.

W czasie ataku nie wszyscy przechodnie zdawali sobie sprawę z tego, co dzieje się w centrum Krakowa. Część osób nadal kierowała się w stronę Rynku Głównego, nie wiedząc o niebezpieczeństwie.

O tym, jak wyglądała sytuacja, opowiedział "Gazecie Wyborczej" siostrzeniec rannej dorożkarki. Tuż po zamachu odbierał od niej dorożkę przed Teatrem im. Juliusza Słowackiego. Próbował ostrzegać napotkanych ludzi.

Mówiłem ludziom, że ktoś strzela na Rynku do ludzi, ale nie wierzyli mi. Odpowiadali, że pewnie kręcą film albo Halloween jest – relacjonował.

Na zagrożenie zareagowała również Alicja Szczepańska, krakowska radna i była policjantka. W chwili zdarzenia przebywała z kilkudziesięcioma osobami na przystanku przy Placu Wszystkich Świętych.

Opublikowała na Facebooku pilny komunikat: "Strzały na Grodzkiej. Schować się i nie wychodzić. Pilne!!!!!". Za jej reakcję publicznie podziękował prezydent Krakowa Łukasz Gibała. Mimo to część mieszkańców i turystów nadal nieświadomie zmierzała w kierunku miejsca ataku.

Dlaczego RCB nie wysłało SMS-ów ostrzegawczych?

Brak alertu RCB stał się przedmiotem dyskusji wśród mieszkańców i internautów. Pojawiły się pytania, dlaczego w tak poważnej sytuacji nie ostrzeżono ludzi przebywających w Krakowie.

Wątpliwości były tym większe, że mieszkańcy Podkarpacia i Lubelszczyzny regularnie otrzymują powiadomienia o potencjalnym zagrożeniu związanym z rosyjskimi atakami na zachodnią Ukrainę. Zdarzało się, że jednego dnia na telefony trafiało nawet kilka takich wiadomości.

Dlaczego tym razem nie zdecydowano się na podobne rozwiązanie? Rzecznik Rządowego Centrum Bezpieczeństwa Piotr Błaszczyk w "Gazecie Wyborczej" wskazał kilka przyczyn. Pierwszą była nieprzewidywalność wydarzeń.

Pierwsza rzecz to charakter zjawiska i jego nieprzewidywalność – powiedział.

Jak wyjaśnił, w przypadku zagrożeń pogodowych RCB może korzystać z prognoz i odpowiednio wcześniej przygotować ostrzeżenie. W Krakowie sytuacja rozwinęła się nagle. Służby nie miały możliwości wcześniejszego przewidzenia ataku.

Istotna była również treść ewentualnego komunikatu. Centrum dysponuje gotowymi schematami ostrzeżeń, ale w tym przypadku należało dokładnie określić, gdzie występuje zagrożenie i kogo ono dotyczy.

Chodziło przede wszystkim o to, by nie wywołać powszechnej paniki wśród mieszkańców, bo ofiar mogłoby być wtedy więcej – tłumaczył Błaszczyk.

Rzecznik zwrócił uwagę, że wysłanie ogólnego alertu do wszystkich mieszkańców Krakowa mogłoby wywołać niekontrolowane reakcje również w tych częściach miasta, w których nie było bezpośredniego zagrożenia.

Kolejnym argumentem była dynamika całego zdarzenia. Napastnik przemieszczał się samochodem, a sytuacja zmieniała się bardzo szybko. W takich okolicznościach trudno było przygotować komunikat, który precyzyjnie wskazywałby obszar zagrożenia.

Znaczenie miały również szybka interwencja policji i zatrzymanie sprawcy. Jak tłumaczył rzecznik RCB, w pewnym momencie pojawiły się wątpliwości, czy wysyłanie ostrzeżenia nadal miałoby uzasadnienie.

Piotr Błaszczyk wskazał także na formalną procedurę uruchamiania systemu. RCB jest tylko pośrednikiem. Musimy mieć wniosek od wojewody bądź policji, rekomendujący wysłanie SMS-a z ostrzeżeniem – podkreślił.

Wybrane dla Ciebie