To nie jest kraj dla naukowców. Coraz więcej osób wyjeżdża

Rosja odnotowuje dramatyczny spadek liczby naukowców. Na początku 2024 r. w kraju pracowało około 340 tys. badaczy, co oznacza spadek o 1800 osób w porównaniu do 2021 r. i najniższy poziom od czasów ZSRR. Jak podaje niezależny portal "Moscow Times", głównym powodem tego zjawiska są cięcia budżetowe dotykające rosyjskie uczelnie.

Według danych Wyższej Szkoły Ekonomicznej (HSE) w Moskwie, od 2020 r. aż 7,6 tys. naukowców opuściło krajowe instytucje naukowe i akademickie. W porównaniu z 2015 r. liczba ta zmniejszyła się o 40,5 tys., co stanowi spadek o 11 proc. Zmniejszenie środków na naukę jest jednym z głównych czynników tego trendu. Od 2015 r. finansowanie zmalało o 14 proc. w ujęciu realnym, uwzględniając inflację.

Rozpoczęcie przez Rosję pełnowymiarowej wojny w Ukrainie dodatkowo nasiliło exodus naukowców. Od lutego 2022 r. kraj opuściło co najmniej 2,5 tys. badaczy, w tym ponad 800 publikujących w wiodących światowych czasopismach naukowych. Najwięcej naukowców, bo aż 23 proc., odeszło z uniwersytetów moskiewskich, takich jak HSE, Moskiewski Uniwersytet Państwowy (MGU), Instytut Nauki i Technologii w Skołkowie oraz Moskiewski Instytut Fizyki i Technologii (MIPT).

Czytaj także: Gorzka ocena Zełenskiego. "Świat nie był w stanie go powstrzymać"

Dmitrij Dubrowski, założyciel Programu Studiów Etnicznych na Uniwersytecie Europejskim w Petersburgu, szacuje, że rzeczywista liczba naukowców, którzy opuścili Rosję, wynosi 7-8 tys.

Wielu naukowców spotkało się z prześladowaniami z powodu swoich poglądów politycznych, a także w związku ze współpracą z kolegami z zagranicy - powiedział Dubrowski.

Po rozpadzie ZSRR w Rosji pracowało prawie milion naukowców, co było najwyższym wynikiem na świecie. Do 1995 r. liczba ta spadła do około 518,7 tys., w 2000 r. do 426 tys., a w 2010 r. do 368,9 tys. Obecna sytuacja jest kontynuacją tego trendu, co budzi obawy o przyszłość rosyjskiej nauki.

Czytaj także: Korea Północna wysłała tysiące osób do Rosji. To złamanie rezolucji ONZ