Żyje zagrzebany w mule. W jego komórkach znaleźli "smocze kule"

• Struktury znaleziono u Chaetoderma shenloong, mięczaka występującego w osadach głębinowych.
• Każdą "smoczą kulę" otacza ponad 20 warstw błon i setki bakterii.
• Badacze podejrzewają, że bakterie utleniające siarkę wspierają odżywianie gospodarza.

Chaetoderma shenloong to rzadki gatunek głębinowego mięczaka odkryty w 2024 r. Wcześniej znano go z dwóch miejsc występowania podmorskich wysięków metanu w Morzu Południowochińskim. Okaz znaleziony w pobliżu wulkanu błotnego u wybrzeży Japonii pozwolił poszerzyć znany zasięg występowania tego gatunku. Jak podaje ScienceAlert, mięczaki te większość życia spędzają zagrzebane w osadach dna morskiego.

W gruczole trawiennym mięczaka naukowcy odkryli nietypowe struktury wewnątrz komórek. Nazwa "smocza kula" nawiązuje do popularnej mangi autorstwa Akiry Toriyamy. Każda z tych struktur jest otoczona ponad 20 warstwami błon i zawiera setki bakterii, które wykorzystują energię z reakcji chemicznych zamiast światła do wytwarzania materii organicznej.

Zespół badaczy z Japonii i Chin uważa, że mogą to być pierwsze wyspecjalizowane organelle związane z chemosyntezą. Analiza DNA wykazała obecność tylko jednego gatunku symbiotycznych bakterii utleniających siarkę. Mikroorganizmy te mogą wykorzystywać energię z reakcji chemicznych do wytwarzania materii organicznej, która mogłaby stanowić źródło substancji odżywczych dla mięczaka.

Podobne bakterie znano już u części zwierząt głębinowych. U niektórych gatunków żyją one w specjalnych komórkach zwanych bakteriocytami. "Smocze kule" wydają się jednak dodatkowymi strukturami wewnątrz tych komórek. Nie zaobserwowano ich u innych mięczaków ani u robaków rurkowych. Autorzy badania porównują je do niewielkich hodowli mikroorganizmów.

Jak informuje serwis Science Alert, naukowcy przypuszczają, że mięczak może w pewnym momencie rozkładać część błon otaczających "smocze kule", uwalniając bakterie do wnętrza komórki, gdzie mogłyby zostać strawione. W samych "smoczych kulach" nie znaleziono bowiem lizosomów, czyli struktur uczestniczących w trawieniu wewnątrzkomórkowym. Sugeruje to, że trawienie bakterii może odbywać się dopiero po ich uwolnieniu.

Druga hipoteza zakłada, że błoniaste osłony ograniczają zużycie tlenu przez mikroorganizmy. W głębinowych osadach tego pierwiastka jest niewiele, dlatego pozostawienie większej ilości tlenu dla mięczaka mogłoby ułatwiać mu przetrwanie. Badacze zaznaczają jednak, że nie dysponowali żywymi okazami do przeprowadzenia eksperymentów.

Ze względu na brak dostępnych do eksperymentów żywych osobników hipoteza ta opiera się przede wszystkim na dowodach korelacyjnych i wymaga potwierdzenia fizjologicznego – napisali autorzy badania opublikowanego w "Nature Communications".