Eksperci biją na alarm. Polska oszczędza na zdrowiu, płacić będą pacjenci

Polska przeznacza zaledwie 2,1 proc. swojego budżetu na ochronę zdrowia na profilaktykę, co stawia ją na przedostatnim miejscu w Unii Europejskiej, tuż przed Słowacją, która wydaje 1,6 proc.

Wnioski te wynikają z raportu think tanku The European House – Ambrosetti, który alarmuje, że przy obecnych trendach starzejącego się społeczeństwa, zaniedbanie profilaktyki zdrowotnej przyniesie krajowi poważne problemy w zakresie zdrowia publicznego.

W trakcie debaty Medycznej Racji Stanu prof. Krzysztof Tomasiewicz, kierownik Kliniki Chorób Zakaźnych Samodzielnego Szpitala Publicznego w Lublinie, zaznaczył, że Polska inwestuje niewystarczająco w szczepienia dorosłych, szczególnie seniorów.

Prof. Tomasiewicz podkreślił, że osoby starsze są wyjątkowo narażone na ciężki przebieg chorób zakaźnych, co z kolei zwiększa ryzyko hospitalizacji i powikłań, w tym neurologicznych, takich jak demencja.

- Większe nakłady na profilaktykę zakażeń przełożą się na mniejsze koszty leczenia w przyszłości - wskazał Tomasiewicz.

Jako przykład działań opłacalnych zarówno dla zdrowia publicznego, jak i systemu opieki zdrowotnej podał szczepienia przeciw półpaścowi, które zmniejszają ryzyko neuralgii półpaścowej, bolesnej dolegliwości często dotykającej osoby starsze. Leczenie neuralgii bywa skomplikowane i kosztowne, dlatego profilaktyka ma tu kluczowe znaczenie.

W debacie głos zabrał także dr Paweł Grzesiowski, główny inspektor sanitarny, który zaznaczył, że seniorzy, z racji osłabienia układu odpornościowego i współistnienia innych chorób, stanowią grupę ryzyka. Przypomniał, że na rynku dostępnych jest wiele nowych szczepionek, w tym przeciw krztuścowi, wirusowi RS, półpaścowi, grypie oraz pneumokokom, a także szczepionka na COVID-19.

- Niestety, refundacja szczepień dla dorosłych pozostaje ograniczona. W praktyce oznacza to, że to pacjenci ponoszą koszty, co stanowi barierę w dostępie do ochrony zdrowia - ocenił Grzesiowski.

Eksperci apelują o wprowadzenie ułatwień, takich jak dostępność szczepień w aptekach oraz stworzenie kategorii szczepień rekomendowanych, które byłyby finansowane przez państwo. Obecnie refundowane szczepienia dla dorosłych obejmują jedynie wybrane preparaty, co ogranicza możliwość ich szerokiego stosowania.

Czytaj więcej: Są w ubraniach, na kosmetykach i przedmiotach. Stanowią dla nas zagrożenie.

Sytuacja profilaktyki chorób zakaźnych jest alarmująca również w kontekście wirusa zapalenia wątroby typu C (HCV). Prof. Tomasiewicz podkreślał, że brak programu przesiewowego w kierunku HCV skutkuje narastającą liczbą przypadków marskości wątroby oraz raka wątrobowokomórkowego.

- Zachorowalność na ten nowotwór rośnie, a szybka diagnoza mogłaby uratować życie tysięcy osób rocznie - wskazywał Tomasiewicz, apelując o uruchomienie narodowego programu badań przesiewowych.

Kolejnym zagrożeniem jest syncytialny wirus oddechowy (RSV), który każdego roku zagraża niemal wszystkim dzieciom poniżej drugiego roku życia. Prof. Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka, prezes Fundacji Koalicja dla Wcześniaka, zauważyła, że obecnie profilaktyka RSV obejmuje jedynie wcześniaki i dzieci z ciężkimi wadami serca. Eksperci apelują o finansowanie nowego przeciwciała nirsevimab, które można podać jednokrotnie na początku sezonu zakażeń, co zmniejszyłoby o 80-90% ryzyko hospitalizacji dzieci zakażonych RSV.

Specjaliści wskazują, że brak inwestycji w profilaktykę w Polsce prowadzi do niepotrzebnego przenoszenia kosztów na pacjentów i system opieki zdrowotnej, który już teraz boryka się z wieloma wyzwaniami.