PIP zwiększa kontrole. Nowe przepisy i wyższe kary

• PIP notuje wzrost skarg od cudzoziemców na warunki pracy
• Nowe przepisy zaostrzają kary za nielegalne zatrudnienie
• Najwięcej cudzoziemców pracuje w Polsce z Ukrainy, Białorusi i Gruzji

Pod koniec 2024 r. w ZUS zarejestrowanych było ponad 1,19 mln cudzoziemców. To wzrost o ponad 65 tys. w porównaniu z poprzednim rokiem. Najwięcej osób pochodzi z Ukrainy, Białorusi i Gruzji. Skala zatrudnienia obcokrajowców w Polsce rośnie nieprzerwanie od lat.

Główny inspektor pracy Marcin Stanecki poinformował Polską Agencję Prasową, że Państwowa Inspekcja Pracy otrzymuje coraz więcej skarg od cudzoziemców. Kontrole wykazują, że część z nich otrzymuje stawki niższe niż minimalna krajowa. Często spotykane są także prowizyjne formy wynagrodzenia oraz rozbudowane systemy kar umownych.

Od 1 czerwca obowiązuje ustawa, która ma ograniczyć nadużycia i usprawnić procedury zatrudniania cudzoziemców. Pracodawcy muszą przechowywać kopie dokumentów pobytowych przez cały okres pracy cudzoziemca oraz dwa lata po jej zakończeniu. Za nielegalne zatrudnienie grozi grzywna od 3 do 50 tys. zł za każdy przypadek.

Inspektorzy PIP zwracają uwagę na przypadki, gdy cudzoziemcy mieszkają w warunkach urągających godności. Zdarza się, że pracodawcy nie widzą w tym problemu, podobnie jak w skrajnie niskiej stawce płaconej pracownikom.

Ostatnio jeden z kontrolowanych pracodawców napisał skargę na okręgowego inspektora i na mnie, w której wprost wskazał, że płacenie Ukraińcowi 4-5 zł za godzinę jest w jego ocenie w porządku i nie narusza godności ludzkiej. Gdybym tego nie widział na własne oczy, to bym nie uwierzył, że można mieć taki tupet. Mamy ustawę o minimalnym wynagrodzeniu. Reguluje ona minimalną stawkę godzinową za pracę w Polsce i nie ma znaczenia, czy to jest obywatel Polski, Ukrainy czy jakiegokolwiek innego państwa – podkreślił Stanecki, cytowany przez PAP.

Nowe przepisy przewidują pełną elektronizację procedur związanych z wydawaniem zezwoleń na pracę. W powiatowych urzędach pracy mają powstać punkty wsparcia dla cudzoziemców. Zmiany te mają ułatwić legalne zatrudnianie i ograniczyć nadużycia.