Auschwitz. Romowie i Polacy uczcili ofiary Zigeunerlager

Uroczystości upamiętniające powstanie Zigeunerlager zgromadziły przedstawicieli społeczności romskiej oraz polskiej, stając się przestrzenią wspólnej refleksji nad tragiczną historią. Władysław Kwiatkowski, dyrektor Centrum Historii i Kultury Romów, zwrócił uwagę na osobisty i emocjonalny wymiar tych obchodów.

Często patrzymy na to poprzez liczby, ale przecież za tymi wagonami deportacyjnymi stali konkretni ludzie, którzy mieli swoje plany i marzenia - mówił Kwiatkowski, podkreślając, że za statystykami kryją się dramaty rodzin.

Tzw. obóz cygański - Zigeunerlager to wydzielona część obozu Auschwitz II-Birkenau, stał się miejscem niewyobrażalnego cierpienia Romów i Sinti. 26 lutego 1943 roku do obozu dotarł pierwszy transport Romów. W następnych miesiącach przywożono tam tysiące osób z terenów III Rzeszy oraz obszarów okupowanych, systematycznie powiększając liczbę więźniów skazanych na nieludzkie warunki życia. Pamięć o tych wydarzeniach ma fundamentalne znaczenie dla społeczności romskiej.

Naszą misją jest uczczenie tego momentu, kiedy nasi przodkowie zostali przetransportowani do obozu. Chcemy, żeby romski Holokaust był zakorzeniony w świadomości społecznej - dodał Kwiatkowski, wskazując na potrzebę edukacji i budowania historycznej wrażliwości.

Codzienność w Zigeunerlager naznaczona była głodem, skrajnym przeludnieniem i dramatycznymi warunkami sanitarnymi. Brak żywności i podstawowej opieki medycznej sprzyjał rozprzestrzenianiu się chorób, takich jak tyfus czy biegunka głodowa. Najbardziej bezbronne były dzieci, które masowo padały ofiarą epidemii oraz wycieńczenia.

Kulminacją tej tragedii była noc z 2 na 3 sierpnia 1944 roku, kiedy około 4,3 tysiąca Romów i Sinti zostało zamordowanych w komorze gazowej. 2 sierpnia obchodzony jest dziś jako Dzień Pamięci o Zagładzie Romów i Sinti – symboliczna data przypominająca o jednej z najbardziej dramatycznych kart historii XX wieku.