Brexit ostudził zapał wychodzenia z UE. Polska jedynym wyjątkiem?

• Dziesięć lat po referendum w Wielkiej Brytanii żaden kraj UE nie rozważa poważnie opuszczenia Wspólnoty.
• We Francji i Holandii poparcie dla frexitu i nexitu wyraźnie spadło.
• Polska pozostaje wyjątkiem, bo poparcie dla wyjścia z UE wzrosło powyżej 20 proc.

Dziesięć lat po brytyjskim referendum widać, że brexit zadziałał jak ostrzeżenie dla reszty Europy. Przed i w trakcie negocjacji Bruksela sygnalizowała, że Londyn musi odczuć koszty tej decyzji. Według PAP ten efekt odstraszający okazał się trwały, bo w żadnym z 27 państw członkowskich wyjście z UE nie jest dziś realnym planem politycznym.

Na zmianę nastrojów wpłynęły nie tylko trudne rozmowy Wielkiej Brytanii z Unią i rozczarowanie skutkami brexitu. PAP wskazuje też na szerszy kontekst międzynarodowy. Znaczenie miały zwłaszcza napaść Rosji na Ukrainę oraz nieprzewidywalna polityka USA w czasie rządów Donalda Trumpa, która wzmocniła argumenty za pozostaniem w europejskich strukturach.

Jeszcze dekadę temu najczęściej wskazywano Francję i Holandię jako kraje, które mogłyby pójść śladem Wielkiej Brytanii. We Francji po referendum Marine Le Pen zapowiadała podobne głosowanie, ale później jej obóz wycofał z programu wyjście z UE i strefy euro. Z sondaży wynika, że poparcie dla takiego kroku spadło z ok. jednej trzeciej do mniej niż jednej czwartej.

Jeszcze wyraźniej widać to w Holandii. W połowie 2016 r. zwolennicy nexitu mieli nawet przewagę w jednym z badań, ale ten trend nie przetrwał. W 2024 r. wyjście z UE popierało już tylko 10 proc. ankietowanych. W efekcie Partia na rzecz Wolności jesienią 2024 r. porzuciła postulat opuszczenia Wspólnoty i zastąpiła go hasłem większej roli państw narodowych.

Podobny kierunek widać też w Niemczech, Danii i na Węgrzech. AfD nie forsuje dexit, bo członkostwo w UE popiera ok. 80 proc. Niemców. W Danii za wystąpieniem opowiada się 13 proc. badanych, a na Węgrzech temat huxitu osłabł jeszcze bardziej po przegranej Viktora Orbana w wyborach parlamentarnych i oddaniu przez niego władzy w ręce Petera Magyara.

Na tym tle Polska pozostaje jedynym krajem, w którym temat wyjścia z UE regularnie wraca do debaty publicznej i zyskuje więcej zwolenników. Poparcie dla pozostania we Wspólnocie nadal ma ponad dwukrotną przewagę, ale odsetek osób popierających polexit stale rośnie.

Przez lata odsetek zwolenników wyjścia Polski z UE oscylował wokół 10 proc., jednak w ostatnich miesiącach stale utrzymywał się na poziomie powyżej 20 proc., a czasem dochodził do 25 proc. - przekazała Polska Agencja Prasowa.