"Chore i absurdalne". Grzmiał ws. Biedronki. Reagują na głośny wpis

Mateusz Domański
Ujęcie z Biedronki. Szuflada z pieczywem.Ujęcie z Biedronki. Szuflada z pieczywem.
Źródło zdjęć: © Biedronka

"Chore i absurdalne" – tak sposób sprzedaży pieczywa w niektórych sklepach sieci Biedronka oceniono na facebookowej stronie "Pomysłodawcy". – Po otwarciu szuflady kontakt dłoni i kropli wydzieliny z pieczywem jest możliwy. W porównaniu z regałem skutecznie izolującym żywność oznacza to dodatkowe możliwości jej zanieczyszczenia, ale nie dowodzi wzrostu liczby zachorowań – reaguje dr hab. Gabriela Olędzka, kierująca Zakładem Biologii Medycznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Na profilu "Pomysłodawcy" pojawił się wpis krytykujący wysuwane szuflady z nieopakowanym pieczywem w Biedronce. Autor, pan Kamil, zwrócił uwagę, że po otwarciu pojemnika klienci mogą dotykać wielu bułek, a produkty są narażone na kaszel, kichanie i brud z odzieży.

To jest chore i absurdalne moim zdaniem! – napisał.

Rozwiązanie nazwał strefą "all inclusive" dla drobnoustrojów. Jego zdaniem to "system, który urąga elementarnemu szacunkowi do klienta i podstawowym zasadom higieny w 2026 roku". Ostrzegł też przed możliwością zanieczyszczenia wielu bułek podczas kichania. Wymienił potencjalne zagrożenia, w tym bakterie i jaja pasożytów przenoszone z brudnych dłoni. Jego publikacja wywołała ogromne poruszenie. Pojawiło się ponad 8,5 tys. reakcji i przeszło 2,3 tys. komentarzy.

Cały wpis zamieszczamy poniżej:

Czy rzeczywiście taki sposób sprzedaży zwiększa ryzyko zachorowania? O ocenę poprosiliśmy dr hab. Gabrielę Olędzką, kierującą Zakładem Biologii Medycznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, oraz Elżbietę Szadzińską, wiceprezeskę zarządu Federacji Konsumentów.

Nieopakowane pieczywo jest żywnością gotową do spożycia, dlatego zanieczyszczenie po wypieku ma znaczenie dla jego bezpieczeństwa – wyjaśnia dr hab. Gabriela Olędzka.

Zastrzega jednak, że trzeba odróżnić obecność drobnoustrojów od obecności patogenu i dawki, która może wywołać chorobę.

Dotknięcie bułki lub osadzenie się na niej kropli wydzieliny może spowodować zanieczyszczenie, ale nie dowodzi, że po jej spożyciu dojdzie do zachorowania – podkreśla w rozmowie z o2.pl. – Po otwarciu szuflady kontakt dłoni i kropli wydzieliny z pieczywem jest możliwy. W porównaniu z regałem skutecznie izolującym żywność oznacza to dodatkowe możliwości jej zanieczyszczenia, ale nie dowodzi wzrostu liczby zachorowań – zaznacza ekspertka.

Olędzka polemizuje także z sugestią, że jedno kichnięcie może równomiernie skazić cały zapas bułek. Rozkład kropli zależy m.in. od odległości, kierunku emisji, ruchu powietrza i osłon. Z samego zdarzenia nie da się więc określić skali zanieczyszczenia.

Co może trafić na bułkę z brudnych rąk?

Przy zanieczyszczeniu rąk kałem, np. po nieumyciu ich po skorzystaniu z toalety, można przenieść na pieczywo norowirusa, wirusa zapalenia wątroby typu A, bakterie Shigella, Salmonella i chorobotwórcze szczepy E. coli. Ze skóry lub nosa może pochodzić także gronkowiec złocisty.

Nie oznacza to, że takie drobnoustroje ma na rękach każdy klient. Ekspertka tłumaczy, że większość szczepów E. coli jest nieszkodliwa, a wyliczenie potencjalnych zagrożeń nie jest jeszcze oceną prawdopodobieństwa zakażenia.

Nie można też podać wiarygodnego procentowego ryzyka zachorowania po pojedynczym dotknięciu bułki. Należałoby znać rodzaj patogenu, jego ilość, skuteczność przeniesienia na pieczywo i podatność konsumenta.

Pojedyncze dotknięcie nie uzasadnia stwierdzenia, że ktoś zachoruje, lecz nie powinno być akceptowaną praktyką – zaznacza Olędzka.

Zaleca używanie czystych szczypiec albo jednorazowych rękawiczek. Ostrzega jednak, że taka, którą wcześniej dotykano m.in. telefonu lub uchwytów, nie gwarantuje higieny.

Kaszel nad pieczywem. Czy grozi nam grypa?

Czy osoba kichająca nad wysuniętą szufladą może zanieczyścić wypieki? Tak – krople śliny i wydzieliny mogą osiąść na pieczywie. Nie oznacza to jednak, że cała zawartość szuflady zostanie skażona ani że każda kropla zawiera dawkę wywołującą chorobę – spostrzega nasza rozmówczyni.

Olędzka zwraca uwagę na różne drogi zakażenia. Grypa rozprzestrzenia się przede wszystkim drogą oddechową, dlatego zjedzenie bułki, na której osiadła wydzielina, nie jest udowodnionym sposobem zakażenia grypą. Norowirus może natomiast przenosić się przez żywność zanieczyszczoną materiałem pochodzącym z kału lub wymiocin. Zwykły kaszel nie jest typowym mechanizmem takiego skażenia.

Co zrobić, gdy ktoś bezpośrednio nakaszle lub nakicha na bułki?

W razie zaobserwowania bezpośredniego zanieczyszczenia wydzieliną trzeba powiadomić personel; produkty objęte takim zdarzeniem powinny zostać wycofane ze sprzedaży – radzi ekspertka.

Czy szuflady powinny zniknąć ze sklepów?

Zdaniem Olędzkiej podstawowym celem powinno być ograniczanie kontaktu klientów z pieczywem przeznaczonym dla innych osób. Nie oznacza to jednak, że każda szuflada automatycznie narusza przepisy.

Przepisy wymagają skutecznej ochrony żywności, nie określają jednego obowiązkowego typu regału – wyjaśnia.

Liczą się osłony, konstrukcja, czyszczenie i sposób korzystania z pojemników. Podajniki pojedynczych sztuk czy obsługa przez personel mogą ograniczać kontakt z całym zapasem, ale żaden system nie jest wolny od ograniczeń. Szczypce trzeba myć, a trudno dostępne elementy podajników mogą gromadzić zabrudzenia. Otwarte półki także umożliwiają dotykanie żywności.

Jeżeli obecny regał nie zapewnia skutecznej ochrony podczas pobierania, powinien zostać zmodyfikowany lub zastąpiony – podsumowuje Olędzka.

Federacja Konsumentów: Biedronka generalnie spełnia wymagania

O sprawę zapytaliśmy również Elżbietę Szadzińską, wiceprezeskę zarządu Federacji Konsumentów. Jej zdaniem sprzedaż pieczywa luzem od dawna budzi kontrowersje, ale Biedronka co do zasady spełnia wymagania dotyczące jego ekspozycji.

Biedronka generalnie te kryteria spełnia. Na stoisku są torebki na pieczywo i jednorazowe rękawiczki, a półki mają ochronę z plexi – wskazuje Szadzińska.

Jednocześnie Szadzińska ocenia, że regały w niektórych innych sieciach są lepiej zabezpieczone szybami lub plexi. To jej zdaniem pokazuje, że obecny sposób sprzedaży można udoskonalić.

- Czy nie mogłoby być lepiej? Na pewno tak - ocenia. Wskazuje przy tym na szczypce do pobierania pieczywa, które są wygodniejsze niż zakładanie cienkich, jednorazowych rękawiczek, choć w polskich sklepach nie upowszechniły się na większą skalę.

Wiceprezeska Federacji Konsumentów podkreśla, że za sposób ekspozycji odpowiada sieć handlowa. Klienci mogą natomiast zgłaszać nieprawidłowości do stacji sanitarno-epidemiologicznej właściwej dla danego sklepu. Sanepid może wówczas przeprowadzić kontrolę.

Szadzińska widzi również problem w nieprecyzyjnych, jej zdaniem, przepisach.

Prawdopodobnie przepisy nie są zbyt precyzyjne. Mówią tylko o zabezpieczeniu szybą, ale nie precyzują, jaka ma być konstrukcja szuflad i jak wysoka ta szyba. Dlatego tak różnią się one w sklepach – ocenia.

Nie tylko regały. Problemem jest zachowanie klientów

Przedstawicielka Federacji Konsumentów zaznacza, że lepsza konstrukcja regałów to tylko część rozwiązania. Liczy się również zachowanie samych kupujących.

Osobnym tematem jest kultura i brak społecznych zachowań klientów. Proszę popatrzeć, ile osób, nie tylko w Biedronce, używa rękawiczek, kupując pieczywo. Personel nie zwraca uwagi, bo boi się awantur, a społecznego potępienia też brak – mówi.

Jej zdaniem obok zmian w przepisach i sposobie ekspozycji konieczna jest edukacja klientów dotycząca zasad higieny.

Biedronka odpowiada na zarzuty

Biedronka odniosła się wcześniej do krytyki w stanowisku przesłanym o2.pl. Przekonuje, że stosowany przez nią format sprzedaży pieczywa jest powszechny na polskim rynku, i odwołuje się do odpowiedzialności kupujących.

Wierzymy też w przestrzeganie przez klientów norm życia społecznego i korzystanie z rękawiczek jednorazowych oraz torebek w trosce o zdrowie i higienę wszystkich kupujących – przekazało biuro prasowe sieci.

Więcej o stanowisku sieci pisaliśmy w artykule "Pokazał regał na bułki w Biedronce. Mamy komentarz sieci".

Wybrane dla Ciebie