Ekspert ds. terroryzmu o ataku w Krakowie. Mówi o "szarej strefie"

• W ataku zginęło sześć osób, w tym 51-letnia obywatelka Austrii.
• Premier Donald Tusk określił zdarzenie jako akt terroru, choć śledczy nadal badają motyw sprawcy.
• Peter Neumann uważa, że celem napastnika mogło być zabicie jak największej liczby osób.

Po ataku 24-latka w Krakowie śledczy analizują jego działania oraz możliwe powiązania. Wśród ofiar znalazła się obywatelka Austrii. W poniedziałek rano poinformowano także, że w szpitalu zmarł sprawca. Donald Tusk nazwał zdarzenie terroryzmem.

Profesor Peter Neumann w stacji ORF tonuje jednoznaczne oceny i wskazuje na zjawisko niebezpiecznej "szarej strefy". Na tym etapie nie ma pewności, czy mężczyzna działał w środowisku skrajnej prawicy.

Ekspert ds. terroryzmu zwrócił uwagę, że profil ofiar nie pasuje jednoznacznie do typowego zamachu motywowanego skrajną ideologią. W takich przypadkach celem często bywają przedstawiciele mniejszości. Tym razem zaatakowano przypadkowe osoby znajdujące się na ulicy. Neumann wskazał też, że zabójstwo rodziców i siostry sprawcy może sugerować problemy psychiczne.

W rozmowie z Martinem Thürem w programie "ZiB 2" Neumann mówił, że coraz trudniej rozdzielić atak o podłożu politycznym od przemocy wynikającej z fascynacji zabijaniem lub zaburzeń psychicznych.

– Dawniej łatwiej było odróżnić samą przemoc, terroryzm i ataki motywowane problemami psychicznymi. Dziś te elementy często się mieszają – tłumaczył ekspert.

Jego zdaniem sprawcy mogą budować własne, niespójne ideologie w internecie. Towarzyszą temu osobiste urazy, zainteresowanie skrajną przemocą i podatność psychiczna. – To, jak mocno ocenimy każdy z tych elementów, decyduje o tym, czy nazwiemy dane zdarzenie terroryzmem – powiedział Neumann. Niechętnie używa przy tym określenia "terroryzm nihilistyczny", ponieważ nihilizm zakłada brak celu, a terroryzm powinien mieć motyw polityczny.

Według Neumanna internet odgrywa bardzo dużą rolę w procesie radykalizacji. Algorytmy platform społecznościowych mogą kierować użytkowników do kolejnych materiałów, a część z nich trafia później do grup na Telegramie.

– W różnych internetowych subkulturach ludzie tworzą własne ideologie – mówił ekspert. W takich środowiskach mogą również wzajemnie wzmacniać zainteresowanie przemocą.

Zdaniem Neumanna służby muszą brać pod uwagę, że sygnały ostrzegawcze nie zawsze są jednoznaczne. Policja i wywiad powinny monitorować internet oraz szkolić funkcjonariuszy w rozpoznawaniu mieszanych motywów. Ekspert zastanawiał się również, czy sprawca pozostawił manifest lub inne wyjaśnienie swoich działań.

Martin Thür przypomniał, że napastnik poruszał się w pełnym umundurowaniu wojskowym i nosił kamizelkę kuloodporną. W bagażniku znajdowały się także kolejne sztuki broni. Neumann ocenił, że taki zestaw wskazuje na zamiar przeprowadzenia ataku na dużą skalę.

Jestem dość pewien, że jego celem było zabicie wielu osób. W przypadku części takich sprawców fascynacja skrajną przemocą bywa ważniejsza niż ideologia – stwierdził ekspert. Dodał, że internetowe grupy mogą wzmacniać podobne zachowania i zachęcać do planowania ataków.