Ekspert o rozmowach w Abu Zabi. "Te rozmowy były skazane na fiasko"

• Adam Eberhardt uważa, że Rosja nie jest obecnie zainteresowana kompromisem z Ukrainą.
• Kolejna runda rozmów ma odbyć się z udziałem przedstawicieli kilku państw europejskich, w tym Polski.
• Zdaniem eksperta Moskwa chce rozszerzyć negocjacje na przyszłość wschodniej flanki NATO.

W nocy z czwartku na piątek Jared Kushner i Steve Witkoff spotkali się w Dublinie z Wołodymyrem Zełenskim oraz przedstawicielami Polski, Niemiec, Francji, Włoch i Wielkiej Brytanii. W rozmowach uczestniczyli także reprezentanci instytucji Unii Europejskiej. Polskę reprezentował wiceminister spraw zagranicznych Robert Kupiecki. Jak podaje PAP, spotkanie dotyczyło wcześniejszych negocjacji pokojowych między Ukrainą a Rosją, prowadzonych w Abu Zabi.

Kushner i Witkoff przybyli do Dublina po spotkaniu z Władimirem Putinem na Kremlu. Kushner poinformował, że następna runda rozmów Rosji z Ukrainą zostanie poszerzona o Europejczyków. Polska zabiegała o taki udział. – W żadnym wypadku nie pozwolimy na to, żeby ponad naszymi głowami, polskimi, europejskimi, ktoś ustalał nowe zasady bezpieczeństwa w tej części świata – mówił w Dublinie premier Donald Tusk.

Adam Eberhardt ze Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego, były dyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich, ocenił, że spotkanie w Abu Zabi nie mogło przynieść przełomu.

Te rozmowy były skazane na fiasko od samego początku, bo na tym etapie Rosja nie jest zainteresowana poszukiwaniem żadnego kompromisu – powiedział w rozmowie z PAP. Dodał, że zdaniem Putina zimą Rosji uda się złamać Ukrainę i uzyskać więcej niż obecnie.

Zdaniem Eberhardta amerykańscy negocjatorzy podtrzymują wrażenie, że proces pokojowy posuwa się naprzód, choć Moskwa nie rezygnuje ze swoich celów. Ekspert uważa, że Rosja wykorzystuje rozmowy do forsowania postulatów dotyczących nie tylko Ukrainy, lecz także układu bezpieczeństwa w Europie. W jego ocenie Kreml dąży do neutralizacji wschodniej flanki NATO.

Rosjanom chodzi nie tyle o to, aby kraje Europy Środkowej wystąpiły z NATO, ile aby Sojusz Północnoatlantycki wyszedł z Polski – tłumaczył Eberhardt w rozmowie z PAP.

Rozmówca PAP wskazał, że rosyjskie żądania nie są nowe. W grudniu 2021 r., krótko przed pełnoskalową inwazją na Ukrainę, Moskwa proponowała zawarcie dwóch traktatów – z NATO i Stanami Zjednoczonymi. Według Eberhardta Putin dąży do "stworzenia »koncertu mocarstw«, w ramach którego Rosja będzie dysponowała prawem weta w sprawie bezpieczeństwa poszczególnych państw Europy, w tym Polski".

Ekspert przewiduje, że kolejna runda negocjacji zakończy się bez porozumienia, a rozmowy pokojowe zostaną wznowione dopiero wiosną. Ocenił również, że zima 2026/27 może być wyjątkowo ciężka dla Ukrainy. Według Eberhardta Rosja przygotowuje ataki na dużą skalę, wymierzone w infrastrukturę energetyczną i cywilną. Ich celem ma być wywołanie kryzysu humanitarnego i doprowadzenie do załamania politycznego w Kijowie.

Zdaniem Eberhardta wpływ Polski na kształt ewentualnego porozumienia będzie ograniczony.

Sprawczość Polski jest ograniczona. Kluczowe jest więc oddziaływanie na naszych partnerów z USA i Europy Zachodniej, aby nie wpadli w rosyjską pułapkę jednostronnych ustępstw – powiedział ekspert w rozmowie z PAP.

Eberhardt uznał zmęczenie społeczeństw Zachodu wojną w Ukrainie za większe zagrożenie niż wpływ rosyjskiej dezinformacji.