Historyczny proces w Brukseli. 93-latek odpowie za śmierć Patrice’a Lumumby

93-letni Etienne Davignon stanie przed sądem w Brukseli. Sprawa dotyczy jego domniemanej roli w wydarzeniach poprzedzających zabójstwo Patrice’a Lumumby w 1961 roku.

Patrice Lumumba Patrice Lumumba
Źródło zdjęć: © Getty Images | 2011 Gamma-Rapho
Anna Wajs-Wiejacka

Najważniejsze informacje

  • Sąd w Brukseli wyznaczył termin procesu 93-letniego Etienne’a Davignona w sprawie zabójstwa Patrice’a Lumumby.
  • Prokuratura zarzuca mu m.in. bezprawne przetrzymywanie oraz nieludzkie traktowanie jeńca.
  • Rodzina Lumumby mówi o przełomie; obrona Davignona na razie sprawy nie komentuje.

Pierwszy premier niepodległego Zairu, dziś Demokratycznej Republiki Konga, Patrice Lumumba został zamordowany 17 stycznia 1961 roku. Do jego zabójstwa doszło w okresie poważnych napięć politycznych, po tym, jak Zair ogłosił swoją niepodległość. Jego śmierć stała się symbolem niesprawiedliwości epoki kolonialnej. Jak podaje Polska Agencja Prasowa, po dekadach od zbrodni sąd w Brukseli zdecydował, że przed wymiarem sprawiedliwości stanie 93-letni były dyplomata Etienne Davignon, który ma odpowiedzieć za swój udział w wydarzeniach prowadzących do zbrodni.

Zarzuty prokuratorskie względem 93-latka dotyczą sposobu traktowania Lumumby po pojmaniu. Śledczy przypisują Davignonowi m.in. bezprawne przetrzymywanie i transfer jeńca, odmowę prawa do rzetelnego procesu oraz poddanie go poniżającemu i nieludzkiemu traktowaniu. Davignon nie stawił się na rozprawie w Brukseli, a jego pełnomocnicy odmówili komentarza.

Poranne pasmo Wirtualnej Polski, wydanie 28.01

Rodzina Patrice’a Lumumby nie kryje satysfakcji z decyzji belgijskiego wymiaru sprawiedliwości. Wnuki pierwszego premiera podkreślają, że to ważny krok ku prawdzie i sprawiedliwości, choć spodziewają się długiego procesu. Adwokat rodziny, Christophe Marchand, ocenił decyzję jednym słowem: "historyczna".

Próby rozliczenia Belgii

Sprawa Davignona wpisuje się w trwające od dekad próby rozliczenia roli Belgii w zabójstwie Lumumby oraz szerzej – w epokę dekolonizacji Afryki. Lumumba do dziś uchodzi za jeden z najważniejszych symboli walki antykolonialnej i niepodległości na kontynencie. Każdy postęp w śledztwach i postępowaniach sądowych jest przez rodziny ofiar i środowiska historyczne odbierany jako element przywracania pamięci i odpowiedzialności instytucji państwowych.

Kim jest Davignon?

Urodzony w 1932 roku Davignon przez lata należał do najbardziej wpływowych postaci belgijskich elit polityczno-biznesowych. W latach 1977–1985 odpowiadał w Komisji Europejskiej za politykę przemysłową i energię, a wcześniej i później odgrywał rolę architekta współpracy przemysłowej w Europie. Od 1985 r. ma tytuł hrabiego.

Etienne Davignon na stadionie Lotto Park 22 stycznia 2021 roku
Etienne Davignon na stadionie Lotto Park 22 stycznia 2021 roku © Getty Images
Wybrane dla Ciebie