Magnes ma zmieniać kurs planetoid. Naukowcy ogłosili plan NOVA
Naukowcy proponują bezkontaktową zmianę prędkości orbitalnej planetoid przy użyciu silnego pola magnetycznego. Pierwsze testy tej koncepcji już trwają w laboratoriach i w symulatorach.
Najważniejsze informacje
- Propozycja NOVA zakłada wykorzystanie cewki nadprzewodzącej do oddziaływania na planetoidy klasy S.
- Wyliczenia wykonano dla obiektu 2024 YR4; najnowsze obserwacje wykluczyły ryzyko zderzenia z Księżycem w 2032 r.
- Metoda wymaga długotrwałej pracy sondy blisko powierzchni i ogromnych nakładów energii.
Naukowcy pracują nad nowym sposobem ochrony przed planetoidami, który nie polega na uderzeniu czy wysadzaniu obiektu. Koncepcja NOVA (Non-contact Orbital Velocity Adjustment) ma zmieniać prędkość orbitalną planetoid dzięki silnemu polu magnetycznemu generowanemu przez sondę. Jak podaje Polska Agencja Prasowa, pomysł zaprezentowano na konferencji Towarzystwa Księżycowego i Planetarnego w Teksasie, a wstępne rozwiązania są już sprawdzane w modelach i w laboratoriach.
Autorem analiz jest Gunther Kletetschka, związany z University of Alaska Fairbanks oraz Uniwersytetem Karola w Pradze. W centrum projektu leży oddziaływanie elektromagnetyczne na minerały zawierające żelazo obecne w planetoidach klasy S. To druga co do liczebności grupa takich obiektów w Układzie Słonecznym, o składzie zbliżonym do chondrytów.
NASA wyśle twoje nazwisko w kosmos
W rozważaniach posłużono się przykładem planetoidy 2024 YR4, której średnicę szacuje się na 53–67 m. Wcześniej oceniano kilkuprocentowe prawdopodobieństwo uderzenia w Księżyc 22 grudnia 2032 r., lecz najnowsze obserwacje wykluczyły to ryzyko. Case 2024 YR4 posłużył jednak do policzenia, jaką zmianę prędkości należałoby nadać obiektowi, aby minął Księżyc w bezpiecznej odległości.
Jak miałby działać kosmiczny "magnes"?
Proponowany statek NOVA, o masie od 1 do 2 ton, miałby przenosić cewkę nadprzewodzącą o średnicy 20 m, generującą pole magnetyczne o indukcji 1 T. To ok. 20 tys. razy więcej niż ziemskie pole i wartości stosowane w medycznym rezonansie (1,5–3 T). Sonda musiałaby utrzymywać się nad powierzchnią planetoidy na wysokości ok. 10–20 m, co samo w sobie jest trudnym zadaniem.
Kletetschka wskazuje, że małe planetoidy klasy S to często "sterty gruzu" związane grawitacyjnie, a nie lite bryły. W takim środowisku pole magnetyczne mogłoby nie tylko wpływać na tor lotu całości, lecz także umożliwiać wyciąganie fragmentów materiału i ich wyrzucanie, co dodatkowo modyfikowałoby pęd obiektu. To jednak wymagałoby precyzji i stabilności lotu w bliskim sąsiedztwie.
Ile trzeba zmienić, by minąć cel?
Z wyliczeń dla 2024 YR4 wynika, że aby minąć Księżyc w odległości ok. 10 tys. km, należałoby zmienić prędkość orbitalną o 0,55 mm/s na trzy lata przed potencjalnym uderzeniem. Taki z pozoru niewielki impuls, rozłożony w czasie, może przełożyć się na duży efekt geometryczny na orbicie. Zaletą metody jest zachowanie integralności planetoidy i możliwość regulacji siły oddziaływania w trakcie misji.
Ryzyka, ograniczenia i pierwsze testy
Autor koncepcji podkreśla jednak poważne wyzwania: konieczność długotrwałego lotu bardzo blisko powierzchni, duże zapotrzebowanie na energię do zasilania cewki oraz niepewność co do podatności magnetycznej konkretnego obiektu przed rozpoczęciem operacji. Według informacji przekazanych przez PAP, zalążki takich technologii są już sprawdzane w symulacjach i w eksperymentach laboratoryjnych. Magnesy w kosmosie mogą znaleźć też inne zastosowania, m.in. przy dokowaniu małych satelitów do większych statków.
