Polska aparatura 1,5 mln km od Ziemi. Dokąd zmierza?

Od warszawskich baraków po Jowisza. Polacy badają kosmos od 50 lat. Centrum Badań Kosmicznych PAN świętuje pół wieku działalności, a jego instrumenty pracowały już w pobliżu Wenus, Marsa i Merkurego. Jak podaje PAP, polscy naukowcy uczestniczyli w kilkudziesięciu misjach, a obecnie ich aparatura zmierza także w stronę Jowisza.

Centrum Badań Kosmicznych PAN powstało w czasie, gdy Polska zdecydowała się rozwijać eksperymenty prowadzone bezpośrednio w przestrzeni kosmicznej. Naukowcy zaczęli projektować urządzenia montowane na satelitach, aby obserwować zjawiska niewidoczne z powierzchni Ziemi.

Wtedy byliśmy jedynym instytutem w Polsce, który podjął się tego wyzwania. I dzisiaj nadal jesteśmy w ścisłej czołówce – powiedział PAP dyrektor CBK PAN dr hab. Piotr Orleański.

Polskie instrumenty w Układzie Słonecznym

Dorobek placówki obejmuje udział w kilkudziesięciu misjach oraz budowę ponad 80 instrumentów naukowych. Urządzenia opracowane przez polskich specjalistów uczestniczyły w misjach badających Słońce, Ziemię, Merkurego, Wenus i Marsa. Polska aparatura dotarła również do punktów oddalonych o 1,5 mln km od naszej planety, a obecnie bierze udział w misji JUICE zmierzającej do Jowisza.

Krążymy wokół Słońca, krążymy wokół Merkurego, Marsa, Ziemi, dolecieliśmy do Wenus. Jesteśmy w punktach oddalonych o półtora miliona kilometrów od Ziemi, dolecimy do Jowisza i przygotowujemy kolejne misje, które polecą jeszcze dalej – podsumował dyrektor instytutu.

W ramach misji IMAP i IBEX urządzenia CBK PAN badają poświatę wodoru i helu ze Słońca. Instytut uczestniczy lub uczestniczył również w misjach JUICE, Venus Express, Mars Express i Rosetta, związanych z badaniem komety 67P. Polska aparatura trafiła także na orbitę Księżyca w ramach misji Longjiang, a części z warszawskiego ośrodka wykorzystano w kosmicznym teleskopie Herschel.

Od baraków na Woli do współpracy z ESA

Początki działalności były trudne. Pierwsza siedziba instytutu mieściła się w barakach na warszawskiej Woli. Latem pomieszczenia nagrzewały się tak mocno, że pracownicy musieli polewać je wodą. W tym okresie polscy specjaliści zdobywali doświadczenie w ramach programu Interkosmos, a ich urządzenia trafiły m.in. na stację orbitalną Mir.

Na przełomie lat 90. XX wieku i początku XXI wieku CBK PAN zacieśniło współpracę z Europejską Agencją Kosmiczną. ESA jest dziś głównym partnerem placówki. Według dyrektora niemal wszystkie najważniejsze misje agencji korzystają z instrumentów całkowicie lub częściowo zbudowanych w warszawskim ośrodku.

Instytut chce jednak poszerzyć zakres działalności i samodzielnie proponować projekty realizowane na polskich satelitach.

Jak wyglądał rozwój polskich badań kosmicznych i jakie wyzwania stoją dziś przed naukowcami? O historii i przyszłości CBK PAN opowiada dyrektor instytutu dr hab. Piotr Orleański. Zobacz nagranie.

Źródło artykułu: PAP

Więcej wideo
Niezwykłe odkrycie w starym pałacu. Przeleżały tam 112 latNiezwykłe odkrycie w starym pałacu. Przeleżały tam 112 lat
Na pl. Zamkowym stanęła świąteczna choinkaNa pl. Zamkowym stanęła świąteczna choinka
Leon XIV na pokładzie wojskowego helikoptera. Tak dotarł w AndyLeon XIV na pokładzie wojskowego helikoptera. Tak dotarł w Andy
Tam powstrzymali zamachowca. Wisi karteczka. Wzruszą się najtwardsiTam powstrzymali zamachowca. Wisi karteczka. Wzruszą się najtwardsi
Zakaz kończył się za 3 dni. Patrzcie, co zrobił 22-latek w BMWZakaz kończył się za 3 dni. Patrzcie, co zrobił 22-latek w BMW
Narciarze już na stoku. Ruszył pierwszy wyciąg w sezonie 2026/2027Narciarze już na stoku. Ruszył pierwszy wyciąg w sezonie 2026/2027
Wybrane dla Ciebie