Pożar w skansenie w Sanoku. Spłonął kościół św. Mikołaja z 1667 r. 

• Spłonął kościół pw. św. Mikołaja wraz z całym wyposażeniem.
• W akcji brało udział 27 jednostek i prawie 140 strażaków.
• Skansen w Sanoku odwołał wszystkie wydarzenia i pozostaje zamknięty.

Spłonął kościół pw. św. Mikołaja wraz z całym wyposażeniem. Jak informuje PAP, strażacy dostali zgłoszenie po godz. 1 w nocy. Jak podaje PAP, do akcji skierowano 27 jednostek Państwowej Straży Pożarnej i Ochotniczej Straży Pożarnej oraz prawie 140 strażaków. Gdy pierwsze zastępy dotarły na miejsce, ogień obejmował już cały drewniany kościół, a zagrożonych było ok. 10 pobliskich budynków.

Strażacy skupili się najpierw na ochronie sąsiednich obiektów, bo świątynia była już całkowicie zajęta przez ogień. Płomienie uszkodziły Chałupę z Niebocka i stodołę, ale pozostałe drewniane zabudowania udało się obronić. W niedzielny poranek służby nadal dogaszały pogorzelisko na terenie muzeum.

Zebrany materiał dowodowy i zabezpieczone dowody posłużą do wyjaśnienia okoliczności i przyczyn tego zdarzenia - powiedziała aspirant sztabowy Anna Oleniacz.

Kościół pw. św. Mikołaja Cudotwórcy z Bączala Dolnego był jednym z tych zabytków, które pozwalały spojrzeć na historię Podkarpacia nie tylko przez pryzmat książek i dat, ale poprzez prawdziwą, zachowaną przez wieki przestrzeń. Drewniana świątynia z 1667 r. przez lata była częścią Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku i należała do najważniejszych obiektów sakralnych prezentowanych w skansenie. Dziś możemy mówić o niej przede wszystkim jako o utraconym fragmencie dziedzictwa.

Wartość tej świątyni nie wynikała wyłącznie z jej wieku. Kościół był przykładem tradycyjnego drewnianego budownictwa sakralnego, charakterystycznego dla południowej Polski. Jego konstrukcja, forma i zachowane elementy wystroju tworzyły całość, w której można było odczytać sposób myślenia dawnych budowniczych, artystów i wiernych.

Kościół miał także znaczenie dla poznania różnorodności kulturowej regionu. W sanockim skansenie sąsiadował z obiektami związanymi między innymi z tradycją Bojków, Łemków i innych społeczności zamieszkujących tereny dzisiejszego Podkarpacia. Zestawienie kościołów i cerkwi pozwalało zobaczyć, że historia tego regionu nie była jednowymiarowa. Tworzyły ją różne religie, obyczaje, języki, tradycje artystyczne i sposoby budowania.

Dlatego utrata kościoła z Bączala Dolnego jest czymś więcej niż zniszczeniem jednego drewnianego budynku. Wraz z nim zniknęła autentyczna przestrzeń, której nie można po prostu zastąpić nową konstrukcją.

Ministra kultury Marta Cienkowska oceniła stratę jako dotkliwą dla całego dziedzictwa. "To wyjątkowo smutny dzień dla Polski, a szczególnie dla Podkarpacia. Poza tragicznymi wieściami o wypadku autokaru z podkarpackimi turystami na Węgrzech kolejne złe informacje docierają z Sanoka, gdzie spłonął zabytkowy, (...) drewniany kościół z Bączala" - napisała na platformie X.

Cienkowska podkreśliła, że drewniane zabytki są wyjątkowo narażone na zniszczenie przez ogień. Jak zaznaczyła, jest to ogromna strata dla polskiego dziedzictwa kulturowego. Wyraziła również solidarność z pracownikami Muzeum Budownictwa Ludowego oraz wszystkimi osobami, które przez lata troszczyły się o ten niezwykły zabytek.

Dyrektor muzeum Marcin Krowiak poinformował, że część wyposażenia Chałupy z Niebocka udało się wynieść, ale wyposażenie kościoła przepadło. - Dla nas jest to niepowetowana strata. Jeden z najstarszych kościołów nie tylko na Podkarpaciu, ale i w Polsce, nasza perła, uległ dzisiejszej nocy całkowitemu zniszczeniu - powiedział.

Krowiak zapowiedział szybkie przeprowadzenie oględzin i zabezpieczenie pogorzeliska we współpracy z policją oraz strażą pożarną. - Będziemy chcieli też jak najszybciej udostępnić Muzeum dla zwiedzających. Chcemy, żeby muzeum dalej żyło, żeby cieszyło zwiedzających tym, czym możemy jeszcze się pochwalić - podkreślił. Skansen ma blisko 180 obiektów i odwiedza go ok. 140 tys. osób rocznie.