Najważniejsze informacje
- Ukraińskie służby deklarują, że śledzą i dokumentują przypadki tworzenia przez Rosję oddziałów z ukraińskich jeńców.
- Ogłoszono powstanie "Pierwszej Ukraińskiej Ochotniczej Brygady Specjalnego Przeznaczenia", zbudowanej m.in. na bazie kilku formacji.
- Analitycy Instytutu Studiów nad Wojną (ISW) wskazywali wcześniej, że takie praktyki mogą naruszać konwencje genewskie i być traktowane jako zbrodnia wojenna.
Potwierdzają się doniesienia obrońców praw człowieka oraz niezależnej prasy. Według informacji ukraińskiego wywiadu, Rosja faktycznie ma tworzyć całe pododdziały z ukraińskich jeńców wojennych. Jak informuje portal OBOZ.UA, ukraińskie służby podkreślają, że nie chodzi o pojedyncze przypadki. Według ich ustaleń może to być zorganizowana praktyka, która jest obecnie sprawdzana i dokumentowana jako materiał dowodowy.
O sprawie mówił podczas konferencji prasowej Andrij Pasternak, szef Połączonego Centrum Koordynacji Poszukiwań i Uwolnienia Jeńców Wojennych oraz osób nielegalnie pozbawionych wolności przy Służbie Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU). Jak zaznaczył, informacje o takich działaniach Rosji docierają do ukraińskiej strony m.in. od wywiadu zagranicznego oraz wywiadu wojskowego.
WIDEOAmerykanin na wolności. Spędził 4 lata w rosyjskim więzieniu
Wiemy o takich batalionach. Razem z kolegami z wywiadu zagranicznego i wywiadu wojskowego to śledzimy i dokumentujemy. Takie fakty są - powiedział Pasternak podczas konferencji.
W rosyjskim przekazie pojawiły się informacje o utworzeniu "Pierwszej Ukraińskiej Ochotniczej Brygady Specjalnego Przeznaczenia".
Według rosyjskiej strony do nowej struktury mieli trafić ukraińscy jeńcy wojenni, a także byli żołnierze Ukrainy, którzy - jak twierdzi Moskwa - przeszli na stronę Rosji.
Z dostępnego opisu wynika, że jednostka powstała z połączenia kilku nieregularnych formacji. Rosjanie wymieniają m.in. bataliony im. Maksyma Krzywonosa i Ołeksija Beresta, a także oddziały im. Ołeksandra Matrosowa, Martina Puszkara i Słobodskiego. Ukraińskie służby mają sprawdzać informacje dotyczące ich składu i działalności.
ISW: Podobne przypadki od 2022 r.
Instytut Studiów nad Wojną wskazuje, że pierwsze przypadki tworzenia przez Rosję jednostek z udziałem Ukraińców mogły mieć miejsce w listopadzie 2022 roku. W 2023 roku Rosja miała utworzyć również batalion "Bohdan Chmielnicki" z ukraińskich jeńców. W grudniu tego samego roku miał on działać w ramach formacji "Kaskad" na zachodzie obwodu donieckiego.
Nie można na tej podstawie mówić o masowym przechodzeniu ukraińskich żołnierzy na stronę Rosji. Trzeba pamiętać, że żołnierze w niewoli są pod kontrolą Rosjan i nie mogą sami decydować o swoim losie - podkreślają dziennikarze.
Nie można zmuszać jeńców wojennych do walki przeciwko swojemu krajowi. Zabrania tego międzynarodowe prawo. Konwencje genewskie mówią również, że jeńców nie wolno wysyłać w miejsca, gdzie mogą znaleźć się pod ostrzałem.
Ukraińskie służby zapowiadają, że będą nadal zbierać i dokumentować informacje o takich przypadkach. Według strony ukraińskiej chodzi o ustalenie skali zjawiska i udokumentowanie go jako elementu utrzymującej się praktyki po stronie Rosji.