Trafili na "łoża olbrzymów". Niezwykłe odkrycie w Wielkopolsce

• Megalityczne grobowce odkryto w Parku Krajobrazowym im. gen. Dezyderego Chłapowskiego.
• Konstrukcje pochodzą z czasów kultury pucharów lejkowatych.
• Badania prowadził Uniwersytet im. Adama Mickiewicza.

Na terenie Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego w Wielkopolsce odkryto megalityczne grobowce sprzed 5,5 tys. lat. Znalezisko to jest związane z kulturą pucharów lejkowatych, która znana jest z budowy monumentalnych konstrukcji sepulkralnych.

Odkrycia dokonano dzięki teledetekcyjnej analizie krajobrazu, prowadzonej przez Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego. Badania wykopaliskowe przeprowadzono w ramach obozu naukowego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, pod kierunkiem dr Danuty Żurkiewicz i dr hab. Iwony Sobkowiak-Tabaki.

Grobowce megalityczne typu kujawskiego, zwane „polskimi piramidami” lub "łożami olbrzymów", to wydłużone nasypy ziemne o długości do 200 m. Czoło megalitu, skierowane na wschód, było zbudowane z dużych głazów, które z czasem zostały usunięte przez ludzi.

Podczas prac odsłonięto szczątki konstrukcji wykonane z kamienia. Bardzo ładnie udało się uchwycić elementy obstawy kamiennej tego obiektu. Oczywiście są poprzesuwane, bo 5,5 tysiąca lat jednak wpłynęło na konstrukcję, nie ma już tych największych głazów, które stanowiły czoło megalitu. Od tysięcy lat ludzie potrzebują kamienia więc zabierali te kamienie, rozłupywali, przez co obiekt został dość silnie zdegradowany — powiedział Polskiej Agencji Prasowej Artur Golis, główny specjalista ds. ochrony przyrody i krajobrazu z Zespołu Parków Krajobrazowych woj. Wielkopolskiego.

W grobowcach zazwyczaj składano jedno ciało w formie pochówku szkieletowego. Zmarłego układano na plecach, z wyprostowanymi nogami skierowanymi w stronę frontu megalitu, czyli na wschód. W miejscu pochówku umieszczano dary grobowe, a całość często otaczano kamiennym obramowaniem, niekiedy przykrywanym brukiem.

Choć kultury pucharów lejkowatych były społecznościami dość egalitarnymi, to w grobowcach chowano osoby istotne dla społeczności - przywódcę, kapłana, szamana. Każde pokolenie danej społeczności sypało swój megalit - jak wyjaśnił Golis.

Do 2019 r. tego typu konstrukcje były nieznane w Wielkopolsce. W ostatnich latach zidentyfikowano jednak kilka takich grobowców, co potwierdza ich obecność w regionie. Odkrycia te rzucają nowe światło na pradzieje Polski i znaczenie kultury pucharów lejkowatych.