"Upokarzające". Są uwięzieni jak w pułapce. Dramat na Zachodnim Brzegu

Rafał Strzelec
Bahia Amra opowiada o upokorzeniach, jakich Palestyńczycy doznają z rąk osadnikówBahia Amra opowiada o upokorzeniach, jakich Palestyńczycy doznają z rąk osadników
Źródło zdjęć: © Archiwum prywatne, Getty Images

– Mamy na Zachodnim Brzegu szpitale, ubezpieczenie zdrowotne, wszystkie te podstawy. Tyle że system się załamał – mówi w rozmowie z o2.pl Bahia Amra z Palestinian Medical Relief Society. Upadek służby zdrowia pogłębiają ataki osadników z Izraela oraz przerażająca rzeczywistość, w której każda próba szukania pomocy okazuje się być pułapką.

  • Redakcja o2.pl, będąca częścią Wirtualnej Polski, i Polska Misja Medyczna (PMM) rozpoczęły zbiórkę pieniędzy na pomoc dla Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu.
  • Sytuacja Palestyńczyków jest dramatyczna. Z powodu silnej presji osadniczej Izraela tracą dostęp do wody, jedzenia i źródeł utrzymania, jakimi są pola uprawne. PMM próbuje zapewnić im dostęp do podstawowej opieki medycznej.
  • Wpłat na pomoc dla Palestyńczyków można dokonywać pod tym adresem: https://misjapomoc.pmm.org.pl/fundraisers/ratujmy-zdrowie-palestynczykow.

Palestyńskie Ministerstwo Zdrowia istnieje formalnie od porozumień z Oslo w 1994 r., jednak obecna sytuacja na Zachodnim Brzegu sprawia, że jego funkcjonowanie jest ograniczone. Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA) informuje o niedoborach leków i materiałów medycznych. W czerwcu informowano, że na Zachodnim Brzegu ponad jedna trzecia podstawowych leków jest niedostępna. Przełożono aż 11 tys. zabiegów.

– Mamy na Zachodnim Brzegu szpitale, ubezpieczenie zdrowotne, wszystkie te podstawy. Tyle że system się załamał. Nie ma środków – choćby na to, żeby zapłacić pracownikom służby zdrowia za pracę. Dlatego czasami chodzą do pracy tylko dwa razy w tygodniu. Wszystko jest ograniczone, każda usługa – komentuje w rozmowie z o2.pl Bahia Amra, dyrektorka ds. Programów i Relacji Zewnętrznych w Palestinian Medical Relief Society (PMRS).

Przerażający tor przeszkód na Zachodnim Brzegu. "Upokarzające"

Jak wskazuje, sytuacja się pogarsza ze względu na coraz agresywniejsze zachowania izraelskich żołnierzy i osadników wobec Palestyńczyków.

OCHA podaje, że w okresie od 3 do 9 listopada 150 osób zostało wysiedlonych w wyniku wyburzeń budynków mieszkalnych, a kolejnych 65 osób wysiedlono w wyniku ataków osadników. Odnotowano łącznie 52 ataki osadników, które spowodowały obrażenia lub szkody materialne. Rannych w atakach zostało 37 osób.

Niektórzy w wyniku tych ataków stracili życie – tak jak 14-latek, którego izraelskie siły zbrojne zastrzeliły 9 listopada w pobliżu miejscowości Burqa. Poszkodowani nie mają gdzie szukać pomocy. Są uwięzieni jak w pułapce.

Wcześniej też nie było łatwo, ale przynajmniej można było zachować godność – uważa Bahia Amra. – Teraz wszędzie są żołnierze, którzy okupują nasze terytorium. A od wybuchu wojny w Strefie Gazy jest coraz więcej osadników i ataków, przybywa też checkpointów oraz blokad stojących na wjazdach do miast – dodaje.

Izraelczycy stworzyli na Zachodnim Brzegu przerażający tor przeszkód, który składa się z 824 stałych punktów kontrolnych i punktów zamknięcia oraz 118 barier liniowych – nasypów ziemnych, rowów i blokad drogowych – których łączna długość jest szacowana na ponad 107 km.

Żelazne bramy stawiane przez okupanta stanowią przeszkodę dla osób próbujących dostać się do poszczególnych wiosek. Wystarczy, że jedna z dróg zostanie zamknięta. Wówczas mieszkańcy muszą szukać innej opcji, wystawać w kolejnych checkpointach. Tak tracą czas i nadzieję, że osoba wymagająca na przykład pomocy medycznej dojedzie do szpitala na czas.

Izraelscy żołnierze zamykają bramę do wioski Turmusajja
Izraelscy żołnierze zamykają bramę do wioski Turmusajja. Zdjęcie z 23 października 2026 © Getty Images | Faiz Abu Rmeleh

Należy pamiętać, że Zachodni Brzeg jest podzielony na trzy strefy okupacyjne - A, B i C. Nie są to pasy ziemi - strefy przenikają się wzajemnie, tworząc labirynt utrudniający poruszanie się Palestyńczyków.

– Czasem na checkpoincie czekasz dwie czy trzy godziny, zanim cię przepuszczą. I nienawidzisz samego siebie, zastanawiasz się, dlaczego musisz żyć w takich warunkach – przyznaje Bahia Amra.

Jak dodaje, sama jest w nieco lepszej sytuacji, bo urodziła się w Jerozolimie, dzięki czemu ma izraelski dowód tożsamości. Inni Palestyńczycy muszą spędzić na checkpointach nawet po siedem godzin lub więcej. – Czasem w ogóle nie mogą dojechać do swojej wioski i muszą nocować albo w domach obcych, albo pod drzewem. To jest upokarzające. Tak pozbawia się ludzi godności – uważa nasza rozmówczyni.

Żałobnicy podczas pogrzebu 60-letniej kobiety zabitej przez osadników z Izraela
Żałobnicy podczas pogrzebu 60-letniej kobiety zabitej przez osadników z Izraela w wiosce w pobliżu miasta Jerycho. Zdjęcie z 17 listopada 2026 © Anadolu via Getty Images | Issam Rimawi

Mimo bardzo trudnych warunków życia Bahia Amra zapowiada, że nigdy nie opuści Palestyny. Jednocześnie nie dziwi się młodym ludziom, którzy uciekają z tych terenów za lepszym życiem. Tym bardziej że obecna polityka Izraela nie daje szans na osiągnięcie porozumienia i tzw. rozwiązanie dwupaństwowe – czyli istnienie Izraela i Palestyny jako suwerennych krajów.

– Musiałby się zdarzyć cud. Przybywa osadników, nie mamy kontroli nad granicami, nad zasobami wodnymi… Nie widzę na to szans w najbliższych latach. Izrael musiałby wycofać wszystkich osadników z Zachodniego Brzegu i wycofać się ze Strefy Gazy. Wtedy można by zacząć mówić o rozwiązaniu dwupaństwowym. Ale bez tego jest to niemożliwe – przyznaje Amra.

Sytuacja w Strefie Gazy. "Jak tutaj możemy mówić o godności?"

Sytuacja na Zachodnim Brzegu to jedna z dwóch palących kwestii. W Strefie Gazy, choć oficjalnie od października 2025 r. obowiązuje zawieszenie broni, nadal regularnie dochodzi do ataków.

Z danych ONZ wynika, że około 1,4 mln Palestyńczyków mieszka w namiotach i prowizorycznych schronieniach w Strefie. – Ludzie nie mają swoich łazienek. Dziewczynki, które po raz pierwszy miesiączkują, nie wiedzą, co mają zrobić. I jak tutaj możemy mówić o godności? – zastanawia się Bahia Amra.

Izraelska armia (IDF) kontynuuje działania ofensywne w Strefie Gazy, w tym zabójstwa liderów Hamasu. W niedzielę (15 listopada) w nocy zginął Samir Mahmud Abu Junis, dowódca z Brygad al-Kassama, zbrojnego skrzydła tej organizacji.

W atakach cały czas giną też cywile. Według palestyńskiego ministerstwa zdrowia od ogłoszenia zawieszenia broni zginęło ponad 1,6 tys. Palestyńczyków. Kolejnych 6 tys. zostało rannych.

Według tego samego podmiotu w sumie w trakcie wojny, która wybuchła po tym, jak Hamas 7 października 2023 r. zaatakował Izrael, w Strefie Gazy zabito ponad 77 tys. ludzi.

Redakcje o2.pl i Wirtualnej Polski wraz z Polską Misją Medyczną zbierają środki na pomoc potrzebującym na Zachodnim Brzegu. Każda złotówka przyczynia się do poprawy warunków życia w obliczu trwającego kryzysu. Wpłat można dokonywać TUTAJ.

Wspólna zbiórka o2.pl, Wirtualnej Polski i Polskiej Misji Medycznej © o2.pl
Wybrane dla Ciebie