Zbrojeniowy problem Europy. Iskrzy między stolicami

• Prace nad europejskim myśliwcem 6. generacji warte ok. 100 mld euro utknęły przez spór firm z Niemiec i Francji o podział udziałów.
• W projekcie brytyjsko-włosko-japońskim rośnie napięcie; Rzym zarzuca Londynowi niechęć do dzielenia się technologią i wskazuje na wzrost kosztów.
• Program czołgu przyszłości Niemiec i Francji stoi w miejscu; Berlin zapowiada rozwiązanie przejściowe po Leopardzie 2.

Europejskie ambicje uniezależnienia się od USA w obronności dostały zadyszki. Jak podaje PAP, powołując się na doniesienia "Dziennika Gazety Prawnej", kilka kluczowych programów wspólnych utknęło, a stolice wymieniają pretensje o dostęp do technologii i kontrolę nad projektami. Stawką jest nie tylko przyszła przewaga technologiczna, ale i spójność europejskiej współpracy przemysłowej w sektorze obronnym.

Jednym z filarów miała być nowa platforma lotnicza szóstej generacji, współpracująca z rojem dronów. Według "DGP" wart ok. 100 mld euro projekt zatrzymał się na sporze o to, kto przejmie większość udziałów. Francuskie podmioty miały domagać się 80 proc., podczas gdy strona niemiecka opowiada się za równym podziałem. W tle padają sugestie o możliwości pójścia własnymi ścieżkami i budowy odrębnych konstrukcji.

Równolegle iskrzy na linii Rzym–Londyn. W 2021 r. Włochy i Wielka Brytania wraz z Japonią zawiązały partnerstwo nad myśliwcem stealth szóstej generacji. Jak wskazuje "DGP", na początku roku włoski minister obrony Guido Crosetto oskarżył brytyjskiego partnera o niechęć do dzielenia się technologią. Do tego dochodzi presja budżetowa: wkład Włoch wzrósł z planowanych w 2021 r. 6 mld euro do 18,6 mld euro.

Problemy nie dotyczą tylko lotnictwa. Program wspólnego czołgu Niemiec i Francji, rozpoczęty w 2014 r., miał zastąpić Leopardy 2 oraz Leclerc. Jak opisuje "DGP", prace utknęły, a Berlin zapowiada własną konstrukcję przejściową, zanim pojawi się docelowy następca. To sygnał, że harmonogramy rozchodzą się z bieżącymi potrzebami modernizacyjnymi.

W rozmowie cytowanej przez "DGP" Jerzy Marek Nowakowski, szef Stowarzyszenia Euro-Atlantyckiego, widzi przestrzeń do roli państw o dobrych relacjach z Waszyngtonem. "W tej skomplikowanej sytuacji Polska może odegrać ważną rolę. Amerykanie są trudnym sojusznikiem, ale nie są wrogiem, więc Europie potrzebne są takie kraje jak Polska czy Włochy, które mają dobre relacje ze Stanami Zjednoczonymi, a jednocześnie, co ładnie pokazuje premier Giorgia Meloni, potrafią w odpowiednim momencie być asertywne wobec sojusznika" - powiedział "DGP" dyplomata.

Na horyzoncie widać też oczekiwanie przesądzenia kierunków. Jak relacjonuje "DGP", kilka dni temu kanclerz Merz wskazywał, że rozstrzygnięcia w sprawie myśliwca powinny zapaść "w ciągu najbliższych kilku tygodni". Bez uzgodnień Europa ryzykuje dublowanie wysiłków, wyższe koszty jednostkowe i utratę efektu skali, który miał być osiągnięty przez wspólne programy.

Źródło: PAP