Zmiana polityczna na Węgrzech. Ekspert mówi, co oznacza zwycięstwo Magyara
Po 16 latach rządów Fideszu, Węgry czeka polityczna transformacja. Jak wskazuje w rozmowie z PAP prof. Robert Rajczyk z Uniwersytetu Śląskiego, wygrana Tiszy Petera Magyara zapowiada nowe otwarcie ku Unii Europejskiej i odbudowę relacji z Polską.
Niedzielne wybory parlamentarne na Węgrzech przyniosły polityczne trzęsienie ziemi. Według danych, po przeliczeniu 98,92 proc. głosów TISZA zdobyła 53,06 proc. poparcia, Fidesz 38,43 proc. oraz Mi Hazank 5,83 proc. Oznacza to, że partia Tisza Petera Magyara zdobyła 138 mandatów, zyskując większość w 199-osobowym parlamencie. Tym samym, koalicja Fidesz-KDNP straciła większość, uzyskując jedynie 54 mandaty.
Jak zauważa prof. Robert Rajczyk z Uniwersytetu Śląskiego w rozmowie z PAP, taka zmiana oznacza prawdopodobny początek głębokich reform. Politolog przewiduje, że nowy rząd skoncentruje się na przywróceniu stabilności konstytucyjnej oraz poprawie życia społecznego.
- Należy spodziewać się, wedle zapowiedzi przedwyborczych i programowych, rzeczywiście sanacji systemu konstytucyjnego, sanacji systemu politycznego i w ogóle życia społecznego po 16 latach rządów Fideszu – stwierdził ekspert.
Ostatni wiec Viktora Orbana w Budapeszcie
Zwycięstwo Tiszy Petera Magyara ma również kluczowe znaczenie dla zagranicznych relacji Węgier. Magyar planuje swoją pierwszą podróż zagraniczną do Warszawy, co ma symbolizować powrót do tradycyjnie dobrych relacji z Polską.
Wzrost znaczenia Unii Europejskiej
W opinii prof. Rajczyka, Węgry zintensyfikują współpracę z Unią Europejską, odstępując od dotychczasowych strategii sprzeciwu. Istnieje też perspektywa odblokowania funduszy dla Ukrainy, choć Magyar podkreślał, że popiera jej wejście do UE na standardowych zasadach, co może być chwytem mającym przyciągnąć umiarkowanych wyborców.
Nowy rząd planuje też zredukować zależność od rosyjskich surowców energetycznych, dążąc do pełnej niezależności przed 2035 r. Prof. Rajczyk zaznacza, że choć technicznie nie jest to proste, to jest to krok konieczny dla politycznej samodzielności.
Wyzwania polityczne i prawne
Znaczącym wyzwaniem dla Petera Magyara będzie także reaktywacja Grupy Wyszehradzkiej, szczególnie w kontekście relacji z Czechami i Słowacją. Zmiana decyzji o azylu dla polityków PiS, jak Zbigniew Ziobro, wymagałaby działań ustawowych, co może nie być łatwe w kontekście nowej polityki niezależności sądownictwa.
Środowiska polityczne zwracają uwagę, że deklaracje dotyczące przywrócenia niezależności sądownictwa muszą być zgodne z praktyką wykonawczą, aby rzeczywiście wpłynęły na systemy prawnicze. Procedury dotyczące tych decyzji mogą ruszyć dopiero po ukonstytuowaniu się nowego parlamentu.
