Ile można przytyć w ciągu jednego dnia?

Wystarczy jeden dzień hulanki żywieniowej, aby waga następnego poranka pokazała zastanawiająco wyższy wynik. Taka sytuacja zaskakuje, ponieważ różnica jest zazwyczaj zauważalna już na drugi dzień. Wiele osób traktuje to jak szybkie odkładanie tkanki tłuszczowej oraz znak, że dieta wymknęła się spod kontroli. Rzeczywistość wygląda inaczej i nie jest złożona jedynie z tkanki tłuszczowej. Organizm reaguje na jedzenie na kilka sposobów, a waga pokazuje ich sumę. Warto więc sprawdzić, ile masy ciała naprawdę może pojawić się w ciągu jednego dnia oraz z jakich powodów tak się dzieje.

Masa ciała może zmienić się z dnia na dzień, ponieważ waga nie pokazuje jedynie spadku i przyrostu tkanki tłuszczowej, lecz także wodę, zapasy energii oraz ilość jedzenia znajdującego się w przewodzie pokarmowym. Duże znaczenie ma glikogen, czyli zapasowa forma energii magazynowana w mięśniach oraz wątrobie. Organizm jest w stanie zgromadzić kilkaset gramów tej substancji, a każdy gram wiąże kilka gramów wody. Po szaleństwie węglowodanowym masa ciała często rośnie właśnie z tego powodu. Różnicę może zwiększyć także większa ilość soli, która doskonale się czuje w temacie zatrzymywania płynów w organizmie. Wpływ ma również sama objętość jedzenia oraz płynów. Jeśli posiłki były cięższe i bardziej obszerne, w jelitach jest wtedy więcej zawartości pokarmowej, więc jej masa również pojawi się na wadze następnego dnia.

Przyrost tkanki tłuszczowej wymaga dużej nadwyżki energetycznej, czyli sytuacji, w której organizm otrzymuje więcej energii niż zużywa w ciągu dnia. Przyjmuje się, że jeden kilogram tkanki tłuszczowej odpowiada około 7700 kalorii ponad zapotrzebowanie. Można łatwo wywnioskować, że żeby w ciągu jednej doby przybył chociażby 0,5 kilograma tłuszczu, trzeba byłoby zjeść kilka tysięcy kalorii więcej niż wynosi dzienne zużycie energii. Zdarza się to rzadko, ponieważ organizm część nadmiaru energii wykorzystuje na trawienie, produkcję ciepła oraz spontaniczną aktywność. Dlatego nawet bardzo duży dzień obżarstwa nie przekłada się od razu na wielki przyrost tkanki tłuszczowej widoczny na wadze następnego dnia. Dlatego rzeczywisty przyrost czystej tkanki tłuszczowej w ciągu jednego dnia zwykle nie przekracza około 100-200 gramów, nawet jeśli pozwolimy sobie na dłuższą chwilę zapomnienia w ciągu dnia.

Wzrost masy ciała po jednym dniu obfitego jedzenia często wynika z zatrzymywania wody oraz większej objętości zawartości pokarmowej w jelitach. Posiłki węglowodanowe zwiększają ilość glikogenu magazynowanego w mięśniach oraz wątrobie, a ten związek, jak już wiadomo, wiąże wodę. Z tego powodu organizm może w krótkim czasie zatrzymać nawet kilka litrów płynów. Wpływ ma również sól obecna w wielu przetworzonych produktach, ponieważ wysokie spożycie sodu powoduje czasowe gromadzenie się wody w tkankach. Do tego dochodzi masa samego jedzenia oraz płynów, które przebywają w układzie pokarmowym przez wiele godzin. Taka kombinacja może podnieść wynik na wadze o jeden, a czasem nawet i kilka kilogramów, choć nie oznacza to rzeczywistego przyrostu tkanki tłuszczowej.

Ilość soli, objętość posiłków oraz tempo pracy jelit również wpływają na wynik widoczny na wadze. Sód obecny w solonych przekąskach, gotowych daniach oraz wędlinach zwiększa stężenie elektrolitów we krwi. Organizm reaguje zatrzymywaniem większej ilości wody, aby utrzymać równowagę płynów. Waga jest w stanie wtedy konkretnie wzrosnąć. Dodatkowo liczy się również objętość jedzenia, ponieważ na przykład kilogram zupy, owoców lub innych produktów z dużą zawartością wody przez pewien czas przebywa w układzie pokarmowym i również pojawia się w pomiarze masy ciała. Wpływ ma także praca jelit, ponieważ tempo przesuwania zawartości pokarmowej jest różne i zależy między innymi od ilości błonnika, nawodnienia oraz aktywności fizycznej.

Nagły skok masy ciała najlepiej interpretować w szerszym kontekście kilku kolejnych dni, a nie pojedynczego pomiaru. Organizm każdego dnia traci oraz przyjmuje różną ilość płynów. Zmienia się także tempo pracy jelit oraz ilość spożytego jedzenia. Z tego powodu jednorazowy wzrost wagi o jeden lub dwa kilogramy nie mówi wiele o zmianie tkanki tłuszczowej. Zdecydowanie bardziej miarodajny obraz daje ważenie wykonywane o tej samej porze dnia, najlepiej rano po wizycie w toalecie oraz przed śniadaniem. Warto też obserwować średnią z kilku dni, ponieważ dopiero powtarzający się wzrost masy ciała przez dłuższy czas mówi nam najwięcej.

Nagły wzrost masy ciała w ciągu jednego dnia rzadko oznacza odkładanie tkanki tłuszczowej. W większości przypadków jest to krótkotrwała zmiana wynikająca z naturalnych procesów zachodzących w organizmie. Na wynik wagi wpływa wiele czynników, a pojedynczy pomiar pokazuje jedynie chwilowy stan. Dlatego na masę ciała lepiej patrzeć z dystansu i analizować jej zmiany w ciągu kilku, a nawet kilkunastu dni. Takie podejście umożliwia uniknięcie niepotrzebnych wniosków oraz lepsze zrozumienie tego, jak organizm reaguje na sposób jedzenia oraz codzienny styl życia.