Jeden z największych problemów matematyki. AI znalazła rozwiązanie?

Anna Wajs-Wiejacka
Sztuczna inteligencja Claude miała pomóc w opracowaniu dowodu hipotezy Riemanna - zdjęcie ilustracyjneSztuczna inteligencja Claude miała pomóc w opracowaniu dowodu hipotezy Riemanna - zdjęcie ilustracyjne
Źródło zdjęć: © Getty Images | wangjiacheng | ZipZapic.com

Levent Alpöge z Anthropic ogłosił, że wraz z modelem Claude znalazł dowód hipotezy Riemanna. Kod w systemie Lean został sprawdzony przez niezależne programy, ale matematycy nadal muszą zrozumieć mechanizm całego rozumowania i ocenić jego znaczenie – informuje Polska Agencja Prasowa (PAP).

Najważniejsze informacje

  • Levent Alpöge twierdzi, że dowód hipotezy Riemanna powstał przy pomocy modelu Claude.
  • Kod w systemie Lean przeszedł testy niezależnych narzędzi sprawdzających.
  • Wynik nie ma jeszcze formy recenzowanej publikacji naukowej.

Hipoteza Riemanna to jeden z najsłynniejszych nierozwiązanych problemów matematyki. Dotyczy rozmieszczenia liczb pierwszych i od ponad 160 lat stanowi wyzwanie dla naukowców. Levent Alpöge, matematyk pracujący w Anthropic, ogłosił 20 listopada, że wspólnie z modelem Claude znalazł jej dowód. Jak podaje PAP, zamiast tradycyjnego wywodu udostępnił przede wszystkim kod w systemie Lean, który umożliwia formalne sprawdzanie dowodów matematycznych.

Jak informuje PAP, Alpöge podał, że próba wygenerowania tradycyjnego opisu dowodu przekroczyła 250 tys. stron. Tak obszerny dokument byłby trudny do przeanalizowania. Udostępniony kod można natomiast sprawdzać za pomocą specjalistycznych programów. Samo sprawdzenie jego poprawności nie wyjaśnia jednak, dlaczego zastosowana metoda działa.


WIDEO
Prof. Mądry nie ma złudzeń. "Matematyka się skończyła"


Na czym polega hipoteza Riemanna?

W 1859 r. Bernhard Riemann powiązał problem rozmieszczenia liczb pierwszych z funkcją matematyczną nazywaną funkcją dzeta. Hipoteza zakłada, że niemal wszystkie jej zera, czyli wartości argumentu, dla których funkcja daje wynik zero, znajdują się na jednej pionowej prostej o współrzędnej poziomej 1/2. Wyjątkiem są zera odpowiadające ujemnym liczbom parzystym. Gdyby hipoteza okazała się prawdziwa, pozwoliłoby to dokładniej określić, jak bardzo rzeczywista liczba liczb pierwszych do danej granicy odbiega od matematycznych przewidywań.

Punktem wyjścia dla Alpöge’a był odpowiednik hipotezy Riemanna, udowodniony wcześniej w innym obszarze matematyki, wykorzystującym skończone systemy liczb. Stosowana tam metoda Stiepanowa pozwala ograniczyć liczbę badanych punktów dzięki właściwościom specjalnie skonstruowanego wielomianu. Matematyk chciał wykorzystać podobne podejście w świecie liczb całkowitych, co wymagało jednak zastosowania innych narzędzi.

Jak Claude miał pomóc w opracowaniu dowodu?

Według relacji Alpögego model Claude zaproponował łańcuch przekształceń matematycznych nazywanych podniesieniami theta. Miały one umożliwiać przenoszenie informacji między różnymi strukturami matematycznymi i zastępować zwiększanie wielokrotności zer. Jest to jednak jedynie zarys metody, który nie pozwala odtworzyć całego dowodu.

Andrew Sutherland z MIT poinformował w raporcie z 20 listopada, że kod zaakceptowały również niezależnie napisane programy sprawdzające. Zweryfikowano zgodność głównego twierdzenia ze standardowym zapisem hipotezy Riemanna oraz brak dodatkowych założeń poza standardowymi podstawami logicznymi systemu. Sprawdzono także uogólnienie dotyczące funkcji L Dirichleta, które pomagają opisywać rozmieszczenie liczb pierwszych w ciągach arytmetycznych.

Czy dowód hipotezy Riemanna jest wiarygodny?

Pozytywne wyniki testów stanowią mocny argument za formalną poprawnością dowodu, choć weryfikacja opiera się na przyjętych definicjach i zaufaniu do narzędzi. Ogłoszenie nie ma jeszcze postaci recenzowanej publikacji. Jak zaznacza PAP, materiał opublikowany w dziale aktualności "Nature" jest relacją dziennikarską, a nie naukową recenzją dowodu.

Brak recenzji nie podważa pozytywnych wyników testów. Matematycy muszą jednak jeszcze zrozumieć, dlaczego zastosowana metoda działa i czy można wykorzystać ją do rozwiązania innych problemów. Potwierdzenie hipotezy Riemanna pozwoliłoby również usunąć dodatkowe założenie o jej prawdziwości z wielu znanych wyników matematycznych.

Wybrane dla Ciebie