Opaska bezpieczeństwa dla seniora. Jak działa i komu się należy?

Opaska bezpieczeństwa dla senioraOpaska bezpieczeństwa dla seniora
Źródło zdjęć: © NaukaJedzenia.pl

Z wyglądu to zwykły zegarek, ale zamiast odmierzać godziny, odmierza zdrowie. Do tego przez całą dobę łączy się z dyspozytorem, pokazuje, gdzie jest właściciel, a w niektórych gminach nie kosztuje ani grosza.

Według sondażu CBOS po 80. roku życia co trzecia osoba mieszka sama. Kto z nas nie czuł niepokoju, gdy babcia od dłuższego czasu nie odbierała telefonu? Opaska bezpieczeństwa ma nad komórką tę przewagę, że z ratownikiem rozmawia się przez urządzenie na nadgarstku. Dowiedzmy się, do kogo zgłosić się po takie urządzenie i co robi detektor, gdy ktoś się przewróci.

Co się dzieje po naciśnięciu przycisku SOS

Opaska bezpieczeństwa ma taką niezwykłą funkcję, że po naciśnięciu przycisku SOS w ciągu kilku sekund łączy seniora z centrum alarmowym. Dyżur w centrum alarmowym trwa 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu. Nie ma tam czegoś takiego jak weekendy i święta. Zgłoszenie odbiera dyspozytor, np. ratownik medyczny, opiekun medyczny lub pielęgniarka. Rozmowa z dyspozytorem odbywa się za pomocą opaski, więc senior nie musi szukać telefonu po całym mieszkaniu.

Dyspozytor ocenia sytuację i prosi o pomoc osoby, które senior wskazał do kontaktu przy zgłoszeniu do programu, np. rodzinę, sąsiadów lub opiekunów. Z ośrodka pomocy społecznej dyspozytor wzywa np. pracownika socjalnego albo opiekunkę środowiskową, czyli osobę, która odwiedza seniora w domu i robi to, z czym sam sobie nie radzi. Gdy trzeba, wzywa też służby ratunkowe. W Bytomiu w 2025 r. z opasek wpłynęło około 400 zgłoszeń, a interwencja służb ratunkowych była potrzebna tylko w 15 z nich. Zaraz po otrzymaniu opaski najlepiej wykonać połączenie testowe, bo wtedy wiadomo, że opaska działa.

Godzina na podłodze po upadku

Upadki zdarzają się seniorom często, bo co roku przewraca się co najmniej co trzecia osoba po 65. roku życia, która mieszka u siebie, a nie w domu opieki. Kłopoty zaczynają się wtedy, gdy po upadku senior nie jest w stanie samodzielnie wstać. W brytyjskim badaniu, w którym przez rok obserwowano 110 osób po 90. roku życia, upadło 66 badanych. Aż 53 z nich co najmniej raz nie podniosło się bez pomocy, a 20 przeleżało na podłodze godzinę lub dłużej. Takie długie leżenie grozi odwodnieniem, wychłodzeniem i zapaleniem płuc.

W czasie tego badania aż 12 z 20 osób, które po upadku leżały na podłodze co najmniej godzinę, trafiło do szpitala z przyczyn związanych z upadkami. Najbardziej zaskakujące jest to, że po 38 upadkach badani przeleżeli sami ponad godzinę, mimo że mieli zainstalowany alarm do wzywania pomocy. Użyła go tylko jedna osoba. Z kolei inna z badanych osób przyznała, że miała alarm na sobie, ale nie wezwała pomocy ze strachu przed zabraniem do szpitala. Autorzy badania uważają, że seniorzy krócej leżeliby na podłodze, gdyby mieli detektor upadku, który sam wzywa pomoc.

Detektor upadku, GPS i reszta ferajny

Detektor upadku nie reaguje na każde potknięcie, bo w opaskach z miejskiego programu w Lublinie czeka, aż po upadku przez mniej więcej 30 sekund nie będzie żadnego ruchu. Po tym czasie opaska sama wysyła alarm do centrum, więc senior nie musi niczego naciskać. Detektor działa trochę jak zaprzyjaźniony sąsiad, który po łomocie i chwili ciszy puka od razu do drzwi. Detektory upadku są przeważnie ustawione na mocne upadki, w których nic nie hamuje ciała. Niestety detektor nie wyłapie każdego upadku, dlatego senior, jeśli tylko jest w stanie, sam powinien nacisnąć przycisk SOS. Lokalizator GPS pomaga ustalić, gdzie jest senior, więc przydaje się to przy demencji.

Według amerykańskiego Stowarzyszenia Alzheimera aż 6 na 10 osób z demencją prędzej czy później choć raz zaczyna wędrować, przez co może się zgubić i nie wiedzieć, jak wrócić. Na liście funkcji w rządowym programie jest też pomiar pulsu i saturacji, czyli nasycenia krwi tlenem. Program ten nie wymaga, żeby opaska miała wszystkie funkcje z tej listy.

Kto dostanie opaskę za darmo

Według sondażu CBOS z 2025 r. samotnie mieszka 23 proc. osób po 60. roku życia, a wśród osób w wieku od 18 do 59 lat tylko 9 proc. Po 80. roku życia jednoosobowe gospodarstwo domowe dotyczy już co trzeciej osoby. Opaski bezpieczeństwa rozdają w rządowym programie "Korpus Wsparcia Seniorów" tylko gminy, które do niego przystąpiły. Edycja programu na 2026 r. trwa do 31 grudnia. Program jest skierowany do osób w wieku 60 lat i więcej, którym stan zdrowia utrudnia samodzielne funkcjonowanie. Dotyczy to seniorów mieszkających samotnie, a także tych, którym bliscy nie są w stanie zapewnić wystarczającej opieki.

Ośrodek pomocy społecznej w Konstantynowie Łódzkim zaznacza, że udział jest bezpłatny, ale liczba miejsc jest ograniczona. Opaska nie przychodzi pocztą razem z emeryturą, więc najlepiej zadzwonić do ośrodka pomocy społecznej, centrum usług społecznych lub urzędu gminy i zapytać, czy trwa nabór. Przy okazji dobrze jest dopytać, czy opaska ma detektor upadku.

Opaska bezpieczeństwa nie zastąpi lekarza ani bliskich, ale senior, który mieszka sam, ma z nią większą szansę na to, że po upadku nie zostanie długo bez pomocy.

Wybrane dla Ciebie