Ukraińcy w Polsce czują się obco. Niechęć narasta? "Może dojść do tragedii"

• Badania pokazują narastającą niechęć wobec Ukraińców w Polsce po wyborach prezydenckich w 2025 r.
• Coraz częstsze są przypadki werbalnej i fizycznej agresji wobec obcokrajowców mówiących po ukraińsku.
• Specjaliści ostrzegają, że dalsza eskalacja może mieć poważne skutki społeczne.

W opublikowanym przez Instytut Krytyki Politycznej raporcie badacze przebadali 25 osób, w tym pracowników fizycznych i korporacyjnych, emerytów i rodziców. Wyniki potwierdzają trend widoczny też w ogólnokrajowych sondażach – po okresie pozytywnego nastawienia w latach 2022–23 stosunek Polaków do Ukraińców uległ pogorszeniu.

Większość respondentów przyznała, że w 2025 r. relacje znacząco się ochłodziły. Tematy takie jak świadczenie 800 plus oraz relacje polsko-ukraińskie wywołały gwałtowne dyskusje i wpłynęły na codzienne życie migrantów. Dr Babakova zaznacza, że Ukraińcy czują wdzięczność za możliwość pracy i legalnego pobytu w Polsce, ale jednocześnie mierzą się z odmową wynajmu mieszkań, przykrymi wyzwiskami czy nawet przymusem zmiany szkoły przez dzieci.

Według cytowanych wypowiedzi, coraz więcej Ukraińców przyznaje, że w Polsce czują się coraz bardziej obco. Dr Babakova zwraca uwagę, że nawet dobre opanowanie języka polskiego nie gwarantuje im polskich przyjaciół. Źródłem tego bywa duże obciążenie pracą oraz więzi rodzinne, które zaspokajają podstawowe potrzeby społeczne.

Jedna kobieta wspomniała, że w ostatnich miesiącach zrezygnowała z odbierania telefonów na ulicy i komunikacji miejskiej, żeby nikt nie słyszał, jak rozmawia po ukraińsku lub rosyjsku. Inna pani opowiadała, że długo szukała tego mieszkania z garażem podziemnym, bo ma samochód na ukraińskich tablicach od swojego pracodawcy — relacjonowała gościna podcastu "Świat według Polski", cytowana przez "Fakt".

Dr Babakova podkreśliła paradoks: z jednej strony widoczna jest integracja Ukraińców na rynku pracy, z drugiej – ograniczony kontakt z polskim społeczeństwem poza środowiskiem zawodowym. To zjawisko, zdaniem ekspertki, może prowadzić do dalszych nieporozumień oraz narastania niepokojów społecznych.

Wskazuje również, że obecny spór polityczny i historyczny między Polską a Ukrainą może wzmacniać te procesy, co odczuwają już mieszkańcy zza wschodniej granicy. Większość Ukraińców mieszkających w Polsce nie jest zainteresowana tematami historycznymi czy bieżącą polityką ukraińską. Dr Babakova zauważa, że nie powinni oni być rozliczani za decyzje rządu swojego kraju.

Ukraińcy mieszkający w Polsce od roku czy od 10 lat nie mogą odpowiadać za decyzję prezydenta Wołodymyra Zełenskiego. Jak udowadniają nasze wywiady, ten temat (rzezi wołyńskiej — red.) w zdecydowanej większości ankietowanych po prostu nie interesował. Nie chodzi nawet o to, czy popierają politykę Zełenskiego, bo nawet za bardzo tego tematu nie śledzą. Z tego wszystkiego powstał bardzo niebezpieczny klimat społeczny. Jeśli będzie jakiś kolejny incydent z udziałem Ukraińca, który będzie rozkręcony przez serwisy społecznościowe przez prawicowych blogerów i polityków, może dojść do jakieś tragedii — ostrzega.