USS Enterprise trafia na złom. Koniec służby pierwszego atomowego lotniskowca

Anna Wajs-Wiejacka
USS EnterpriseUSS Enterprise
Źródło zdjęć: © Getty Imges | U.S. Navy

Legendarny USS Enterprise został odholowany do stoczni w Mobile w amerykańskim stanie Alabama, gdzie zostanie przeprowadzony jego demontaż. Okręt przez ponad pół wieku służył w amerykańskiej marynarce wojennej i zapisał się także w historii popkultury oraz podboju kosmosu – informuje "Gazeta Wyborcza".

Najważniejsze informacje

  • USS Enterprise był pierwszym na świecie lotniskowcem napędzanym energią jądrową.
  • Okręt ma zostać rozebrany w stoczni w Mobile, a prace potrwają do 2029 r.
  • Nazwę Enterprise otrzyma kolejny amerykański lotniskowiec typu Gerald R. Ford.

Konwój z dawnym lotniskowcem wpłynął 13 listopada do zatoki Mobile w stanie Alabama. Kadłub prowadziło kilka holowników, a na czas operacji zamknięto tor wodny dla statków handlowych. Enterprise nie miał już własnego napędu. Osiem reaktorów atomowych wyłączono wiele lat temu, a paliwo jądrowe usunięto.

Okręt opuścił Newport News w Wirginii 2 listopada. To właśnie tam niemal 70 lat wcześniej rozpoczęła się jego budowa. Jak informuje "Gazeta Wyborcza", demontażem jednostki zajmie się prywatna firma w Mobile. Nie będzie to standardowe złomowanie. Materiały niebezpieczne, w tym odpady o niskiej aktywności promieniotwórczej, zostaną zabezpieczone i przekazane do wyspecjalizowanych miejsc składowania.


WIDEO
Tak USA ostrzeliwują Iran. Rakiety Tomahawk i uzbrojone myśliwce


Weterani pożegnali legendarny okręt

Jak informuje "Gazeta Wyborcza", przybycie Enterprise obserwowali dawni członkowie załogi. Christopher Davis służył na pokładzie w latach 2009–2013 i uczestniczył w dwóch ostatnich misjach lotniskowca.

To był mój pierwszy okręt, kiedy wstąpiłem do marynarki. Czułem się tam jak w domu – mówił telewizji WKRG News 5.

Wśród osób, które przyjechały pożegnać legendarną jednostkę, był również Ron Kimbrell. W rozmowie z Fox10 News nie ukrywał wzruszenia.

Wspaniale znów go zobaczyć. Smutno mi, że zostanie pocięty na złom. Ale życie toczy się dalej – powiedział.

Jacob Ingersoll, były pilot F/A-18, pożegnał jednostkę z powietrza. Na pokładzie Enterprise lądował ponad 200 razy. – Łatwo było go znaleźć. Zobaczyłem wielki szary kadłub, tak jak wiele razy wcześniej na horyzoncie – opowiadał.

Atomowy gigant z historią

USS Enterprise wszedł do służby 25 listopada 1961 r. Miał 342 metry długości, wyporność przekraczającą 90 tys. ton i osiem reaktorów atomowych dostarczających energię do czterech wałów napędowych. Na pokładzie pracowało nawet ponad 5 tys. osób, wliczając personel lotniczy. Okręt mógł zabierać kilkadziesiąt samolotów i śmigłowców.

Jednostka uczestniczyła m.in. w blokadzie Kuby podczas kryzysu rakietowego, wojnie w Wietnamie oraz operacjach po zamachach z 11 września 2001 r. W 1969 r. na pokładzie doszło do pożaru i serii eksplozji. Zginęło 28 marynarzy, ponad 300 zostało rannych, a 15 samolotów uległo zniszczeniu. Po remoncie lotniskowiec wrócił do służby.

Dlaczego Enterprise nie został muzeum?

Pomysł zachowania okrętu jako muzeum upadł przede wszystkim z powodu napędu atomowego. Samo usunięcie paliwa jądrowego nie rozwiązywało problemu, ponieważ reaktory nadal pozostawały radioaktywne, a ich bezpieczny demontaż wymagałby ingerencji w konstrukcję kadłuba. Koszty przystosowania i utrzymania tak ogromnej jednostki byłyby bardzo wysokie. Ostatecznie marynarka wybrała prywatną stocznię, uznając tę opcję za tańszą i szybszą od prac w zakładzie wojskowym.

Jak przypomina "Gazeta Wyborcza", w latach 2012–2017 wyłączenie Enterprise z eksploatacji, usunięcie paliwa jądrowego i przygotowanie do rozbiórki kosztowało 863 mln dolarów. Sam demontaż oszacowano na ok. 500 mln dolarów. Doświadczenia z prac mają pomóc przy wycofywaniu kolejnych atomowych lotniskowców, przede wszystkim jednostek typu Nimitz. Nazwa Enterprise pozostanie w US Navy. Nowy okręt o tym imieniu ma zostać przekazany amerykańskiej marynarce wojennej w marcu 2031 r.

Wybrane dla Ciebie