Pieniądze dla nauczycieli. Nawet 4 tys. zł przed emeryturą

• Świadczenie kompensacyjne dla nauczycieli w 2025 r. nie może być niższe niż 1878,91 zł brutto.
• Średnia wypłata w maju–lipcu 2025 r. wynosiła ok. 4,1 tys. zł brutto (dane ZUS).
• Warunki obejmują m.in. 30 lat stażu (w tym 20 lat pracy nauczycielskiej) i rozwiązanie stosunku pracy.

Nauczyciele obok emerytury powszechnej mają dostęp do świadczenia kompensacyjnego, które pozwala zakończyć pracę wcześniej.

Jak podaje InFor, rozwiązanie ma swoich zwolenników i krytyków, bo łączy określone wymogi z gwarancją minimalnej kwoty równej najniższej emeryturze. W praktyce wysokość wypłaty zależy od indywidualnego przebiegu kariery, ale dane ZUS pokazują realne średnie w ostatnich miesiącach.

Minimalna wartość świadczenia to równowartość najniższej emerytury: 1878,91 zł brutto w 2025 r. ZUS raportował, że średnio nauczyciele otrzymywali 4183,39 zł brutto w maju 2025 r., 4125 zł w czerwcu i 4176,33 zł w lipcu. Te kwoty pokazują orientacyjny poziom wypłat, ale nie przesądzają o sytuacji konkretnego wnioskodawcy.

Najważniejsze kryteria to: odpowiedni wiek, co najmniej 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz minimum 20 lat pracy nauczycielskiej w wymiarze co najmniej połowy etatu w określonych placówkach.

Konieczne jest także rozwiązanie stosunku pracy. Uprawnienie przysługuje osobom, które tuż przed wnioskiem pracują jako nauczyciel, wychowawca lub pedagog w jednostkach wymienionych w przepisach.

W katalogu znajdują się m.in. publiczne i niepubliczne przedszkola, szkoły (z wyłączeniem niepublicznych bez uprawnień szkół publicznych), placówki kształcenia ustawicznego, młodzieżowe ośrodki wychowawcze i socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze oraz wskazane ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze. Wliczają się też placówki, które zapewniają uczniom opiekę i wychowanie, gdy uczą się poza miejscem stałego zamieszkania.

Wymóg wieku jest różny dla kobiet i mężczyzn i zmienia się z czasem. W latach 2025–2026 minimalny wiek to 55 lat dla kobiet i 61 lat dla mężczyzn. W 2027 r. progi wzrosną do 57 i 62 lat, w 2029 r. do 58 i 63 lat, a w 2031 r. do 59 i 64 lat. Jak wynika z przyjętego harmonogramu, celem jest stopniowe wygaszanie świadczenia.

Świadczenie kompensacyjne bywa oceniane jako zbyt niskie przez część środowiska, ale dla innych jest realnym pomostem do emerytury. Decyzja o wniosku zależy od spełnienia wymogów oraz indywidualnych kalkulacji zawodowych. Podstawę prawną stanowi art. 5 ustawy z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 174).