Coraz mniej księży w Polsce. Ujawniono skalę problemu

Coraz mniej młodych mężczyzn decyduje się dziś na drogę kapłańską. Seminaria duchowne w wielu polskich diecezjach świecą pustkami, a liczba kandydatów do święceń od lat systematycznie spada. Zmieniające się społeczeństwo, malejące zaangażowanie religijne młodych ludzi oraz coraz większy dystans wobec instytucji Kościoła sprawiają, że powołań jest znacznie mniej niż jeszcze kilkanaście lat temu.

Jak podkreśla "Gazeta Wyborcza", tegoroczne święcenia kapłańskie w diecezji bydgoskiej są kolejnym sygnałem tych zmian. W bydgoskiej katedrze biskup Krzysztof Włodarczyk udzielił święceń... jednemu diakonowi, który od tej chwili rozpoczyna posługę jako kapłan.

Podczas uroczystości biskup zwracał uwagę na znaczenie kapłańskiej służby oraz odpowiedzialność, jaka spoczywa na osobach podejmujących tę drogę. Podkreślał, że kapłaństwo nie jest wyborem łatwego życia ani sposobem na zdobycie społecznego uznania. W jego ocenie wymaga gotowości do poświęcenia, wytrwałości i budowania relacji z wiernymi opartych na zaufaniu.

Kapłaństwo nie jest sposobem na fajne życie, ale ofiarą z samego siebie - przekonywał pasterz diecezji - powiedział cytowany przez "GW"Biskup. - To właśnie troska o człowieka i gotowość odpowiadania na jego duchowe potrzeby stanowią fundament kapłańskiej posługi - dodał.

Jedynym diakonem, który rozpoczął posługę jest ks. Dominik Grolewski, neoprezbiter pochodzący z parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Więcborku

Jak podkreśla młody kapłan, jest to dla niego wyjątkowy i przełomowy moment. Zakończenie wieloletniej formacji seminaryjnej oznacza jednocześnie początek posługi kapłańskiej i nowych wyzwań związanych z pracą duszpasterską.

Towarzyszy mi ogromna wdzięczność za wszystkich ludzi, którzy wspierali mnie podczas formacji. Jestem wdzięczny za doświadczenia, spotkania i wydarzenia, które miały wpływ na moje powołanie oraz kształtowanie drogi do kapłaństwa - zaznaczył ks. Dominik Grolewski.

Malejąca liczba święceń nie jest jednak problemem wyłącznie jednej diecezji. Podobne tendencje obserwowane są w całej Polsce. W wielu seminariach liczba alumnów jest dziś kilkukrotnie niższa niż na początku XXI wieku. Coraz mniej młodych ludzi rozważa życie duchowne, wybierając inne ścieżki zawodowe i życiowe.

W 2024 roku liczba księży w Polsce przypisanych do diecezji wyniosła 23 274. To o 6 proc. mniej niż rok wcześniej. Spadła także liczba księży pracujących w parafiach – było ich 18 170, czyli o 2,1 proc. mniej niż w 2023 roku. W porównaniu z 2018 rokiem liczba duchownych posługujących w parafiach zmniejszyła się aż o 11,7 proc. Dane pokazują, że Kościół katolicki w Polsce stopniowo się kurczy.

Najwięcej księży diecezjalnych w 2024 roku było w diecezji tarnowskiej (1465), krakowskiej (1117) i katowickiej (949). Najmniej duchownych odnotowano w Ordynariacie Polowym Wojska Polskiego (52) oraz w diecezji elbląskiej (269). Największy spadek liczby księży w latach 2018–2024 zanotowała diecezja zielonogórsko-gorzowska, gdzie liczba duchownych zmniejszyła się o 11 proc.

Coraz mniej młodych mężczyzn wybiera również seminarium duchowne. W 2000 roku do kapłaństwa przygotowywało się 6789 kleryków, natomiast w 2023 roku było ich już tylko 1690. Oznacza to spadek o ponad 75 proc. w ciągu dwóch dekad. Malejąca liczba kandydatów do kapłaństwa pokazuje, że powołania kapłańskie w Polsce są dziś znacznie rzadsze niż jeszcze kilkanaście lat temu.

Jak wylicza "Gazeta Wyborcza", w 2024 roku liczba alumnów diecezjalnych w Polsce ponownie spadła. W seminariach diecezjalnych kształciło się 984 kandydatów do kapłaństwa, czyli o 5,3 proc. mniej niż rok wcześniej. W porównaniu z 2018 rokiem liczba kleryków w seminariach zmniejszyła się już o ponad połowę. Najwięcej alumnów w przeliczeniu na 100 księży odnotowano w archidiecezjach łódzkiej i warszawskiej, co pokazuje duże różnice między poszczególnymi diecezjami.

Spadek widoczny jest także wśród nowych kandydatów. We wrześniu 2025 roku naukę w seminariach duchownych rozpoczęło zaledwie 289 kleryków. Łącznie w roku akademickim 2025/2026 we wszystkich seminariach w Polsce studiowało 1453 alumnów, podczas gdy rok wcześniej było ich 1594.

W maju i na początku czerwca 2026 roku święcenia kapłańskie w Polsce przyjmie 211 diakonów. To mniej niż rok wcześniej, kiedy do kapłaństwa przystąpiło 235 osób.

Zdaniem socjologów religii wpływ na ten proces mają zarówno przemiany kulturowe, jak i zmieniające się oczekiwania młodego pokolenia. Młodzi częściej poszukują indywidualnych form duchowości, a instytucjonalny wymiar religii nie odgrywa już tak istotnej roli jak w poprzednich dekadach.

Mimo trudnej sytuacji przedstawiciele Kościoła podkreślają, że nie zamierzają rezygnować z działań na rzecz nowych powołań. W parafiach organizowane są spotkania dla młodzieży, rekolekcje i inicjatywy mające zachęcić młodych ludzi do refleksji nad swoją przyszłością.