NATO Air Policing do zmiany? Jest wspólne stanowisko trzech państw

• Prezydenci Litwy, Łotwy i Estonii apelują o przejście z NATO Air Policing do misji obrony powietrznej.
• We wtorek myśliwiec NATO z Rumunii zestrzelił drona w estońskiej przestrzeni – to pierwszy taki przypadek nad Bałtykiem.
• Bałtyckie stolice wskazują też na projekty Bałtycka Linia Obrony i Straż Wschodniej Flanki UE.

Trzej prezydenci – Alar Karis (Estonia), Edgars Rinkeviczs (Łotwa) i Gitanas Nauseda (Litwa) – opublikowali w czwartek wieczorem wspólne oświadczenie o wschodniej flance NATO. Według PAP dokument jest reakcją na serię ostatnich wtargnięć dronów w przestrzeń powietrzną państw bałtyckich oraz towarzyszącą im rosyjską kampanię dezinformacyjną. Przywódcy przekonują, że obecne zadania nadzoru powinny zostać wzmocnione do realnej obrony, aby szybciej wykrywać i neutralizować bezzałogowce.

Kluczowy postulat dotyczy przekształcenia NATO Air Policing w "misję obrony powietrznej" z większą obecnością sojuszniczych sił. Jak podaje PAP, liderzy regionu wskazują na konieczność rozwoju zdolności zwalczania dronów i lepszego reagowania na naruszenia. W tle są regularne alerty dla ludności na Litwie, Łotwie i w Estonii po incydentach, do których dochodzi podczas ukraińskich kontrataków na cele w Rosji, także w rejonie Zatoki Fińskiej i pod Moskwą.

W wydanym stanowisku padło jednoznaczne odniesienie do zarzutów Moskwy kierowanych pod adresem państw bałtyckich. "Jako odpowiedzialni sojusznicy NATO, państwa bałtyckie nigdy nie pozwoliły innym państwom na wykorzystanie swoich terytoriów i przestrzeni powietrznej do ataków dronów na cele w Rosji" - czytamy w deklaracji.

W minionych dniach doszło do bezprecedensowego przechwycenia. We wtorek myśliwiec NATO z rumuńskich sił powietrznych zestrzelił drona, który naruszył estońską przestrzeń powietrzną. To pierwszy znany przypadek strącenia bezzałogowca przez samoloty patrolujące obszar państw bałtyckich. Wcześniej, mimo wielu przelotów ukraińskich dronów nad innymi krajami, nie dochodziło do ich zestrzeleń w tym rejonie.

Bałtyckie służby w ostatnich tygodniach notują też szkody materialne. W Estonii dron, który nadleciał od strony Rosji, uszkodził komin przygranicznej elektrowni, a na Łotwie uderzył w pusty zbiornik paliwa w magazynie ropy. Ten incydent poprzedził rezygnację ministra obrony Andrisa Sprudsa, a następnie premier Eviki Siliny.

Przesłanie Wilna, Rygi i Tallina jest spójne: rosnąca presja w powietrzu wymaga realnego odstraszania i skutecznego reagowania. Apel o zmianę profilu misji NATO w regionie wpisuje się w szerszy trend wzmacniania wschodniej flanki i zwiększania gotowości sojuszniczych sił w krajach bałtyckich.