Roboty zbudują bazy na Księżycu? To dopiero początek

• Roboty mogą rozstawiać panele, przekaźniki i instrumenty potrzebne do działania księżycowej bazy.
• Sztuczna inteligencja pozwoli maszynom samodzielnie wybierać sposób wykonania wyznaczonych zadań.
• Polska rozwija technologie związane m.in. z obsługą satelitów i robotyką kosmiczną.

Zanim astronauci zamieszkają na Księżycu, maszyny mogą przygotować dla nich najważniejsze elementy zaplecza. Roboty będą mogły montować i serwisować instalacje, podłączać przewody oraz rozstawiać panele słoneczne i przekaźniki. Jak wyjaśnia Wilczyński, trwają również prace nad urządzeniami zdolnymi do pozyskiwania i przetwarzania regolitu, czyli materiału pokrywającego powierzchnię Księżyca. Surowiec ten mógłby posłużyć do produkcji elementów budowlanych.

Ekspert wskazał rozwiązania rozwijane przez firmę GITAI. To jeżdżące konstrukcje, których górna część przypomina humanoida. Takie maszyny mają wykonywać prace montażowe, demontażowe i serwisowe.

Rozważa się także umieszczanie części infrastruktury pod powierzchnią, by lepiej chronić ludzi przed promieniowaniem – w tym także pomogą roboty – wyjaśnił Wilczyński.

Kosmiczna robotyka obejmuje nie tylko łaziki. Na Marsie działał dron Ingenuity, a na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej astronautom pomaga robotyczne ramię, "pomagające im w przeróżnych zadaniach, choćby przy montażu i naprawach elementów stacji". Wykorzystywane są także mechanizmy rozkładające instrumenty na sondach i satelitach oraz roboty Astrobee testowane jako urządzenia asystujące załodze.

Przy dużych odległościach od Ziemi opóźnienia w komunikacji utrudniają operatorom szybkie reagowanie na przeszkody. Dlatego łaziki muszą być zdolne do samodzielnego rozpoznawania otoczenia i omijania przeszkód.

Człowiek nie jest w stanie za pomocą monitora, przy opóźnieniu sygnału, skutecznie obserwować otoczenie Marsa i reagować na wszystko. Robot jest na miejscu – powiedział PAP Łukasz Wilczyński.

W przyszłości człowiek może przekazywać maszynie nie szczegółową instrukcję, lecz główny cel misji. System przedstawiłby wtedy możliwe sposoby działania. Ekspert zaznaczył jednak, że zakres autonomii powinien zależeć od miejsca pracy. Robot działający samotnie na Marsie może mieć większą swobodę niż urządzenie wykonujące zadania w pobliżu astronautów.

Maszyny mogą znaleźć zastosowanie także na orbicie okołoziemskiej. Będą mogły przeprowadzać inspekcje satelitów, korygować ich trajektorie i uzupełniać paliwo. W Polsce rozwijany jest projekt RAVEN dotyczący technologii potrzebnych do takich operacji. Powstają również rozwiązania umożliwiające usuwanie nieczynnych obiektów z orbity. Jak zauważa Wilczyński, nadal brakuje jednak konkretnych regulacji określających, kto powinien odpowiadać za sprzątanie kosmicznych śmieci.

Wilczyński zwrócił uwagę na ryzyko wykorzystania robotów orbitalnych do celów wojskowych.

System zdolny zbliżyć się do satelity i wykonać przy nim operację może potencjalnie posłużyć także do jego uszkodzenia. Niebezpieczne może być również przejęcie kontroli nad takim urządzeniem – ostrzegł ekspert.

Jego zdaniem potrzebna jest międzynarodowa dyskusja o zasadach bezpieczeństwa. Wilczyński podkreślił też rosnące znaczenie Polski w sektorze robotyki kosmicznej, wskazując na kompetencje krajowych specjalistów w dziedzinie mechatroniki, robotyki i programowania oraz projekty firm PIAP Space i KP Labs.