Tak ciepłego października jeszcze nie było. Padł rekord

• Październik 2026 r. był najcieplejszym październikiem od początku pomiarów.
• Średnia temperatura powierzchni oceanów poza obszarami polarnymi wyniosła 20,95 st. C.
• Rok 2026 ma ok. 20 proc. szans na wyrównanie lub pobicie rekordu ustanowionego w 2024 r.

Usługa Monitorowania Zmian Klimatu Copernicus (C3S), realizowana przez Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF), poinformowała, że październik był trzecim miesiącem z rzędu, w którym średnia globalna temperatura przekroczyła poziom z epoki przedindustrialnej o ponad 1,5 st. C. Analizę oparto na danych ERA5 obejmujących okres do października 2026 r. Najcieplejszym rokiem w historii pomiarów pozostaje 2024.

Według modelu statystycznego prawdopodobieństwo przekroczenia w 2026 r. progu ocieplenia o 1,5 st. C wynosi ponad 99 proc. Eksperci szacują też, że istnieje około 80 proc. szans, iż będzie to drugi najcieplejszy rok w historii pomiarów. Pozostałe 20 proc. przypada na scenariusz, w którym 2026 r. wyrówna lub pobije rekord z 2024 r.

Także średnia globalna temperatura z lat 2023–2026 ma przekroczyć poziom z epoki przedindustrialnej o 1,5 st. C. Copernicus zastrzega jednak, że prognozy dotyczące całego 2026 r. mogą się różnić w zależności od wykorzystanych danych, modelu statystycznego oraz okresu objętego analizą.

W październiku wyjątkowo wysokie były również temperatury powierzchni mórz i oceanów. Średnia temperatura wód poza obszarami polarnymi wyniosła 20,95 st. C. To najwyższy wynik dla października w historii pomiarów, przewyższający poprzedni rekord z 2023 r.

W tropikalnej części Pacyfiku nasilało się zjawisko El Niño. W jednym z obszarów wykorzystywanych do jego monitorowania temperatura powierzchni oceanu była w październiku aż o 3,21 st. C wyższa od normy. To rekordowa wartość, przewyższająca wyniki odnotowane podczas wcześniejszych bardzo silnych epizodów El Niño. Jak wyjaśnia Samantha Burgess z ECMWF, wyjątkowo silne El Niño dodatkowo podnosi globalną temperaturę, która już wcześniej wzrosła wskutek działalności człowieka.

Europa odnotowała drugi najcieplejszy październik w historii pomiarów. Największe odchylenia temperatury od średniej wystąpiły na dalekim wschodzie kontynentu oraz w północnej Europie. W zachodniej i środkowej części Europy temperatury były bliższe normie.

Jednocześnie w znacznej części Europy Środkowej i Wschodniej, w tym w Polsce, panowały warunki suchsze niż zwykle. Utrzymywały się również wyjątkowo niskie przepływy rzeczne. Problem dotyczył m.in. Renu, Dunaju i Wisły. Z kolei intensywne opady i powodzie wystąpiły m.in. w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Hiszpanii, Grecji i Turcji.

Niepokojące dane dotyczą również lodu morskiego. W październiku jego zasięg w Arktyce był o około 9 proc. mniejszy od średniej, a na Morzu Karskim osiągnął rekordowo niski poziom dla tego miesiąca. Na Antarktyce zasięg lodu również był o 9 proc. niższy od średniej. To drugi najniższy wynik dla października w historii obserwacji satelitarnych.