"Topnieje ze wszystkich stron". Tak Słowenia walczy o ostatni lodowiec

Lodowiec Skuta w słoweńskich Alpach szybko traci lód. Naukowiec Miha Pavšek z Instytutu Geograficznego działającego przy Słoweńskiej Akademii Nauk i Sztuk w rozmowie z Associated Press opisał skalę zmian i ich możliwe skutki. Zaznaczył, że radykalne zanikanie lodowca oznacza nie tylko utratę wyjątkowych ekosystemów, ale również zagrożenie dla zasobów wody.

Został tylko jeden lodowiec. Słowenia próbuje go ratowaćZostał tylko jeden lodowiec. Słowenia próbuje go ratować (zdj. z 2014 r.)
Źródło zdjęć: © Swedenb, CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons
Kacper Kulpicki

Skuta znajduje się w Alpach Kamnicko-Sawińskich. To ostatni lodowiec w Słowenii. Drugi, położony na górze Triglav, najwyższym szczycie w kraju, niemal całkowicie stopniał. Szczególnie wyraźne zmiany nastąpiły w ciągu ostatniej dekady.

W 1946 r. Instytut Geograficzny Antona Melika w Słowenii rozpoczął monitorowanie obu lodowców. Wówczas Skuta zajmowała około 2,5–3 hektarów. Obecnie jej powierzchnia wynosi około 1,5 hektara, a grubość lodu zmniejszyła się z kilkudziesięciu metrów do zaledwie kilku. Naukowiec Miha Pavšek wskazał na połączenie dwóch czynników, które przyspieszają topnienie.

Punkt zwrotny następuje wtedy, gdy mamy bardzo mało śniegu, czyli gdy maksymalna sezonowa pokrywa śnieżna jest wyjątkowo niewielka, a po tym następuje bardzo ciepłe lato. W tym roku oba te czynniki wystąpiły jednocześnie – wyjaśnił w Associated Press.
Lodowiec Skuta w 2014 r.
Lodowiec Skuta w 2014 r. © Swedenb, CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons

Aby spowolnić topnienie Skuty, specjaliści zabezpieczają powierzchnię lodowca. Około 80–90 proc. lodu pokryli żwirem, który ogranicza bezpośrednie oddziaływanie promieni słonecznych. Nie zatrzymuje to jednak procesu, ponieważ lód topnieje również z boków.

Skuta podąża tą samą drogą, co lodowiec Triglav. Obecnie lód jest zabezpieczany. Tydzień temu byliśmy w górach – informował Miha Pavšek.
Miha Pavšek
Miha Pavšek © Wikimedia Commons

Topnienie lodowców oznacza mniej zasobów wody

Zanik lodowców wpływa nie tylko na krajobraz. Woda zasilająca rzeki, w tym Drawę i Murę (płyną m.in. przez Słowenię, Austrię i Chorwację), trafia również do wód podziemnych wykorzystywanych do zaopatrywania mieszkańców w wodę pitną.

Według naukowca z Instytutu Geograficznego działającego przy Słoweńskiej Akademii Nauk i Sztuk do 2050 r. w Austrii znikną wszystkie lodowce położone poniżej 3500 m n.p.m.

Topnienie lodu oznacza też utratę siedlisk organizmów przystosowanych do życia w tych warunkach. Problem pogłębiają coraz wyższe temperatury. Według unijnej służby Copernicus od lat 80. XX wieku Europa ociepla się dwukrotnie szybciej niż wynosi średnia globalna.

Wybrane dla Ciebie