Porno może nas podnieca, ale wolimy filmy tylko z lekką sugestią

Doktor Valerie Voon wraz z zespołem w 2014 roku postanowiła przeprowadzić badania dotyczące podstaw neuronalnych kompulsywnych zachowań seksualnych (ang. Compulsive Sexual Behaviours). Kompulsywne zachowania seksualne są zazwyczaj utożsamiane albo z zaburzeniem kontroli impulsów, albo z uzależnieniami od czynności czyli tzw. uzależnień behawioralnych. Powszechnie znanym objawem uzależnień jest zmiana reakcji na wskazówki dotyczące obiektu uzależnienia, czyli na przykład osoba uzależniona od alkoholu będzie bardziej wrażliwa na bodźce związane z alkoholem niż z inną substancją. Wysoka wrażliwość na bodźce danej kategorii jest również związana z podwyższonym prawdopodobieństwem nawrotu. Wrażliwość na wskazówki bodźców nagradzających (tj. apetytywnych) ma swoje podłoże neuronalne. Są to struktury neuronalne takie jak brzuszne prążkowie (ventral striatum), grzbietowa przednia część zakrętu obręczy (dorsal anterior cingulate) oraz ciało migdałowate (amygdala). Czy w przypadku CSB reaktywność na wskazówki seksualne w grupie osób z problemem będzie podwyższona?

W badaniu wzięło udział 38 osób (19 osób z CSB i 19 osób bez tego problemu). Kwalifikacja do właściwej grupy oparta była o wypełnione ankiety i wywiad psychiatryczny. Kontrolowano także takie zmienne jak liczba lat zmagania się z problemem, częstotliwość występowania problemu, próby kontrolowanego używania, sposoby realizacji, próby leczenia oraz negatywne konsekwencje problemu. Ze względu na rodzaj prezentowanych bodźców, badanymi byli heteroseksualni mężczyźni (wykluczono także osoby z innymi zaburzeniami psychiatrycznymi). Badanie przeprowadzono przy użyciu funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI). Metoda ta pozwala obrazować nie tylko strukturę, ale także funkcję tkanki mózgowej, czyli ułatwia rozpoznanie, któe regiony mózgu są zaangażowane w dany proces psychiczny. W trakcie badania w rezonansie uczestnikom z obu grup prezentowano w losowej kolejności materiały wideo pięciu różnych rodzajów: jawnie seksualny (np. sceny aktywności seksualnej), z erotyczną wskazówką, pobudzający w inny sposób (np. prezentujący aktywność sportową), prezentujący pieniądze oraz nagranie neutralne (np. panoramy). Po obejrzeniu każdego z filmów uczestnicy oceniali jak każdy z filmów im się podobał oraz jakie czują podniecenie seksualne.

Wyniki pokazały, że pacjenci CSB w porównaniu do grupy kontrolnej wyżej oceniali swoje pożądanie na filmy jawnie seksualne, ale nie oceniali wyżej pożądania w trakcie oglądania filmów ze wskazówką erotyczną. Bardziej podobały im się filmy ze wskazówką niż filmy jawnie seksualne. Porównanie aktywności mózgu w trakcie oglądania filmów jawnie seksualnych oraz innych pobudzających pokazało w obu grupach aktywność m.in. we wcześniej wspomnianych strukturach: brzusznego prążkowia, grzbietowej przedniej części zakrętu obręczy i ciała migdałowatego. Seksualne pożądanie w trakcie oglądania filmów jawnie seksualnych zostało połączone z aktywnością sieci tych struktur mózgu w obu grupach. Co więcej, związek ten był silniejszy w grupie pacjentów z problemem kompulsywnych zachowań seksualnych. W obu grupach ocena wyższego pożądania wiązała się z większą aktywnością grzbietowej przedniej części zakrętu obręczy. W badaniu zauważono efekt wieku – im młodsza była osoba z grupy CSB, tym większa była aktywność w brzusznym prążkowiu. Wyniki tego badania pokazują podobieństwo problemu CSB do uzależnień. Wnioski płynące z wyników mogą wspierać dalsze badania dotyczące kompulsywnych zachowań seksualnych oraz innych zachowań nałogowych. Wyniki badania mają również duże znaczenie dla tworzenia programów terapeutycznych tego coraz powszechniejszego problemu.

Autor: Małgorzata Wordecha
Źródło: badania.net