Sowiecki pociąg przyszłości. Mógł jechać nawet 400 km/h

Obraz
Źródło zdjęć: © zbiory prywatne Andrej Galenko/Domena publiczna

/ 11Początki

Obraz
© Domena publiczna

Gdy ZSRR wszedł poważnie w temat kolei magnetycznych, Japonia i Niemcy miały już zaawansowane programy badawcze i rekordy prędkości na koncie. Stworzone w celu dogonienia i przegonienia konkurencji Centrum Naukowo Badawcze TEMP zajęło się projektami "transportu elektromagnetycznego pasażerów" - stąd nazwa. Docelowo miano tam zaprojektować infrastrukturę transportową dla dużych miast. Sieć miejska miała mieć 30 km, podmiejska do 150 km długości. Planowano prędkości do 120 km/h, ale testowano dużo szybsze pojazdy. Pierwszym prototypem (na zdjęciu) był budowany w latach 1977-1979 wagon TP-01. Do jego testowania zbudowano w Moskwie krótki, 36 metrowy tor. Pojazd ważył 7 ton, miał długość 9 metrów i przewoził do 35 osób.

/ 11TP-05

Obraz
© zbiory prywatne Andrej Galenko/Domena publiczna

Lata leciały, zmieniały się prototypy. Trzeba było też wydłużyć tor do testów. W pobliżu moskiewskiego portu lotniczego Żukowski (Ramienskoje) zbudowano trasę do badań długości 850 metrów. Do połowy lat 80. testowano tam kolejne maszyny - wagony TP-02, TP-03 oraz TP-04. Do modelu TP-04 konstrukcje były niewielkie i lekkie, wszystkie bazowały na technologii rozwijanej w Japonii, czyli unoszenia elektrodynamicznego (EDS). Potocznie - unoszenie przez odpychanie. Najnowocześniejszy ze zbudowanych prototypów, model TP-05, był nieco inny. Jemu bliżej było do niemieckiej technologii transrapid, czyli unoszenia elektromagnetycznego (EMS) - unoszenie przez przyciąganie.

/ 11Potknięcie

Obraz
© zbiory prywatne Andrej Galenko/Domena publiczna

Jeszcze w pierwszej połowie lat 80. radziecka kolej magnetyczna mogła mieć praktyczne zastosowanie. Planowano otworzyć trasę szybkiej kolei w kazachskim mieście Ałmaty. Pomimo zaawansowania prac, gdy ludność miasta dobiła do 1 miliona, lokalne władze wybrały klasyczne metro. I tak prace nad maglevem prowadzono jedynie w ośrodku pod Moskwą.

/ 11Szczyt techniki

Obraz
© zbiory prywatne Andrej Galenko/Domena publiczna

TP-05 przewoził 18 osób, ważył 12 ton i rozwijał prędkość do 400 km/h. To szybciej niż ówczesne japońskie koleje dużych prędkości, ale wolniej niż japoński model testowy ML-500R (ponad 500 km/h). Pierwszy udany przejazd wagonu TP-05 przypadł na 25 lutego 1986 roku.

/ 11Ciche i szybkie

Obraz
© zbiory prywatne Andrej Galenko/Domena publiczna

Inżynierowie budujący radziecką kolej magnetyczną zachwalali nie tylko prędkość i cichą pracę ich maszyn, ale podkreślali też niski koszt użytkowania. Maglev miał kosztować 3 do 5 razy mniej niż metro w Moskwie.

/ 11Tor

Obraz
© zbiory prywatne Andrej Galenko/Domena publiczna

Tak wyglądał eksperymentalny tor w ośrodku INC TEMP.

/ 11Plany a rzeczywistość

Obraz
© zbiory prywatne Andrej Galenko/Domena publiczna

Na początku lat 90. powstały plany dwóch moskiewskich linii, m.in. z lotniska Szeremietiewo do terenów parkowych po drugiej stronie miasta. Po upadku ZSRR finansowanie projektu zostało wycofane

/ 11Składy

Obraz
© zbiory prywatne Andrej Galenko/Domena publiczna

Małe wagony planowano łączyć w duże składy, ale na papierze powstał też projekt olbrzymiego wagonu.

/ 11Mniejszy

Obraz
© zbiory prywatne Andrej Galenko/Domena publiczna

TP-05 przy planowanym w 1992 roku wagonie B-250 był maluszkiem. Starszy brat miał przewozić aż 64 osoby (tyle było miejsc siedzących) i ważyć ponad 40 ton.

10 / 11B-250

Pozostały po nim tylko plany. Pierwsze wagony miały zostać zbudowane do 1997 roku, ale nic z tego nie wyszło.

11 / 11Szczyt możliwości

Wybrane dla Ciebie
Skandal w Łodzi. Kierowca nagrany. Jest reakcja MPK
Skandal w Łodzi. Kierowca nagrany. Jest reakcja MPK
Synoptycy nie mają wątpliwości. Tak zacznie się nowy tydzień
Synoptycy nie mają wątpliwości. Tak zacznie się nowy tydzień
Coraz więcej ataków na wodociągi. Milionowe inwestycje w bezpieczeństwo
Coraz więcej ataków na wodociągi. Milionowe inwestycje w bezpieczeństwo
Wyniki Lotto 22.03.2026 – losowania Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Wyniki Lotto 22.03.2026 – losowania Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
W pożarze stracili dom. To kolejna tragedia, która dotknęła tę rodzinę
W pożarze stracili dom. To kolejna tragedia, która dotknęła tę rodzinę
Sprytny ptak ukradł bułkę z kiełbasą. Zdjęcie hitem sieci
Sprytny ptak ukradł bułkę z kiełbasą. Zdjęcie hitem sieci
Amerykanie nie chcą wojny w Iranie? Jest nowy sondaż
Amerykanie nie chcą wojny w Iranie? Jest nowy sondaż
Zatrzymanie pasażera na lotnisku w Warszawie. Komentarz rzecznika CBŚP
Zatrzymanie pasażera na lotnisku w Warszawie. Komentarz rzecznika CBŚP
Na miesiąc przeprowadziła się do Polski. Obecność tej sowy to rzadkość
Na miesiąc przeprowadziła się do Polski. Obecność tej sowy to rzadkość
Meteoryt uderzył w jej dom w USA. "Pierwsze, co przyszło mi do głowy"
Meteoryt uderzył w jej dom w USA. "Pierwsze, co przyszło mi do głowy"
Przetrwał w ziemi od 1945 r. "Znalezisko absolutnie unikatowe"
Przetrwał w ziemi od 1945 r. "Znalezisko absolutnie unikatowe"
Śląskie Zoo świętuje narodziny wielbłąda. Maluch już na wybiegu w Parku Śląskim
Śląskie Zoo świętuje narodziny wielbłąda. Maluch już na wybiegu w Parku Śląskim