25 lat po zamachach na WTC. Tak 11 września zmienił NATO

• W zamachach na World Trade Center, Pentagon i czwarty samolot zginęło 2996 osób.
• Artykuł 5 NATO zastosowano wówczas po raz pierwszy i dotychczas ostatni.
• Sojusz zwiększył wymianę danych wywiadowczych i rozpoczął operacje poza obszarem euroatlantyckim.

19 członków Al-Kaidy porwało cztery samoloty pasażerskie. Dwie maszyny uderzyły w wieże World Trade Center w Nowym Jorku, trzecia w Pentagon pod Waszyngtonem. Czwarty samolot rozbił się w Pensylwanii, gdy pasażerowie próbowali odzyskać nad nim kontrolę.

Jak przypomina PAP, państwa NATO już 12 września uzgodniły, że zastosują zasadę wspólnej obrony, jeśli potwierdzi się zagraniczne źródło ataku. Sojusz oficjalnie podjął taką decyzję na początku października. Każdy członek mógł sam określić formę niezbędnej pomocy.

Po zamachach państwa sojusznicze udostępniły USA przestrzeń powietrzną, porty i lotniska. NATO wysłało także samoloty AWACS, które patrolowały amerykańskie niebo w ramach operacji Eagle Assist. Było to pierwsze wykorzystanie wojskowych zasobów Sojuszu w operacji powiązanej z artykułem 5.

Drugim działaniem była operacja Active Endeavour. Od października 2001 r. okręty NATO monitorowały żeglugę na Morzu Śródziemnym oraz przeciwdziałały przemytowi i aktywności terrorystycznej. Misja trwała do 2016 r., gdy zastąpiła ją operacja Sea Guardian.

W 2003 r. NATO przejęło dowodzenie nad międzynarodowymi siłami ISAF w Afganistanie. Była to pierwsza duża misja Sojuszu poza Europą. Żołnierze uczestniczyli w walkach z talibami i innymi ugrupowaniami, a później skupili się na szkoleniu afgańskich służb oraz doradztwie.

Jak przypomina PAP, zamachy przyspieszyły również modernizację sił zbrojnych NATO. Po szczycie w Pradze w 2002 r. powstały Siły Odpowiedzi NATO, zdolne do szybkiego przerzutu. Sojusz nadal rozwija wywiad, rozpoznanie i szkolenia partnerów, czego przykładem jest misja doradcza w Iraku.