Archeolodzy odsłonili monumentalny budynek. Liczy ponad 5 tys. lat

• Ruiny monumentalnego budynku odkryto na stanowisku Kani Shaie koło As-Sulajmanijji.
• Obiekt datowany na lata 3300–3100 p.n.e. miał pełnić funkcje urzędowe w okresie cywilizacji Uruk.
• Na administracyjny charakter wskazują stożki ścienne i cylindryczna pieczęć z Uruk.

Międzynarodowa ekipa badawcza, w której pracują archeolodzy z portugalskiego Uniwersytetu w Coimbrze, odkryła pozostałości dużej konstrukcji w północno-wschodnim Iraku. Jak podaje Polska Agencja Prasowa, znaleziska dokonano w Kurdyjskim Okręgu Autonomicznym na stanowisku Kani Shaie, nieopodal miasta As-Sulajmanijja. Zespół CEAACP z Coimbry podkreśla, że to jeden z najciekawszych śladów wczesnych struktur osadniczych w regionie.

Kluczowy obiekt zlokalizowano w górnej partii wzgórza Kani Shaie. Badacze datują jego funkcjonowanie na lata 3300–3100 p.n.e., czyli schyłek IV tysiąclecia p.n.e., związany z cywilizacją Uruk. To czas kształtowania się pierwszych miejskich ośrodków i administracji w Mezopotamii. Według naukowców konstrukcja była monumentalna, co wskazuje na jej istotną rolę w ówczesnym krajobrazie politycznym.

Autorzy badań przekazali, że budynek służył celom urzędowym, co mają potwierdzać znalezione w ruinach budowli stożki ścienne, czyli elementy dekoracyjne typowe dla architektury monumentalnej. To elementy typowe dla struktur publicznych lub ceremonialnych. -Elementy te, szeroko udokumentowane w Uruk, potwierdzają, że budynek był strukturą publiczną lub ceremonialną" – przekazał zespół portugalskich naukowców z Coimbry.

Badacze sugerują, że obiekt mógł wzmacniać wpływy Uruk poza jego rdzeniem, na obszarach prowincjonalnych południowej Mezopotamii. Lokalizacja Kani Shaie między Uruk a południem regionu wspiera tę interpretację. Taki punkt mógł pełnić rolę węzła kontroli i dystrybucji zasobów oraz narzędzi administracyjnych.

Wykopaliska realizuje konsorcjum z udziałem portugalskiego Ośrodka Studiów Archeologicznych, Sztuki i Nauk o Dziedzictwie Kulturowym (CEAACP) na Uniwersytecie w Coimbrze, Uniwersytetu w Algarve oraz archeologów z Uniwersytetu Cambridge. Projekt finansuje Fundacja Nauki i Technologii w Portugalii (FCT) oraz Uniwersytet Cambridge. Wspólne działania pozwoliły odsłonić strukturę oraz powiązane z nią artefakty.

Zespół z Coimbry poinformował, że stożki ścienne są szeroko udokumentowane w Uruk i łączone z budowlami publicznymi. Do tego dochodzi cylindryczna pieczęć, interpretowana jako narzędzie do uwierzytelniania i kontroli. Razem wzmacniają tezę o formalnym charakterze konstrukcji odkrytej na Kani Shaie.

Ustalenia sugerują, że mechanizmy administracyjne Uruk oddziaływały szerzej, niż dotąd przypuszczano, sięgając terenów dzisiejszego irackiego Kurdystanu. To ważny punkt odniesienia dla rekonstrukcji wczesnych sieci władzy i logistyki w IV i III tysiącleciu p.n.e. Kolejne sezony badań w Kani Shaie mogą przynieść dodatkowe dane o początkach osadnictwa w Mezopotamii i roli ośrodków satelitarnych wobec pierwszych metropolii.